Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczejz 22 października 2025 r., sygn. akt KIO 3915/25

Uzasadnienie

Gmina Wojnicz (zwana dalej: „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych z terenu Gminy Wojnicz w latach 2026-2028” – wewnętrzny identyfikator: FZP.271.2.12.2025 (dalej zwanego: „postępowaniem”).

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 06 sierpnia 202r r. pod numerem: 516338-2025. Wartość zamówienia przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620) (zwanej dalej: „Pzp” lub „ustawą PZP”).

W dniu 15 września 2025 r. wykonawca FBSerwis Zielona Karpatia spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnowie wniósł odwołanie, wobec czynności Zamawiającego polegającej na unieważnienia postępowania.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1. 1) art. 255 pkt 3 w zw. z art. 222 ust. 4 w zw. z art. 16 pkt 1 - 3 ustawy PZP w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.; dalej: „k.c.”) w zw. art. 8 ust. 1 ustawy PZP poprzez unieważnienie postępowania z uwagi na to, że cena oferty najkorzystniejszej przewyższa kwotę, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, w sytuacji, gdy podana przez Zamawiającego bezpośrednio przed otwarciem ofert kwota przeznaczona na realizację zamówienia 4 966 104,05 zł netto zupełnie nie koresponduje z wartością zamówienia oraz zakresem i wartością świadczenia wykonawcy i jako taka ma charakter kwoty pozornej i rażąco zaniżonej, podanej wyłącznie w celu zagwarantowania Zamawiającemu możliwości unieważnienia postępowania, przez co podanie tej kwoty przed otwarciem postępowania było nieważne jako sprzeczne z prawem lub co najmniej miało na celu obejście prawa ograniczającego możliwość unieważnienia postępowania do przypadków enumeratywnie wskazanych w art. 255, a nadto jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, które zakładają, że postępowanie o udzielenie zamówienia jest wszczynane i prowadzone w celu wyboru oferty najkorzystniejszej, skalkulowanej uczciwie w oparciu o stawki rynkowe, a nie wyłącznie w celu jego unieważnienia i przy braku środków pozwalających na pokrycie faktycznej wartości świadczenia objętego zamówieniem oraz przez co unieważnienie postępowania miało charakter arbitralny, bowiem cena każdej oferta złożonej w postępowaniu w warunkach rynkowych (nie mająca charakteru oferty rażąco niskiej) byłaby wyższa od kwoty podanej jako przeznaczona na sfinansowanie zamówienia i tym samym Zamawiający miał de facto możliwość unieważnienia postępowania w każdym przypadku, a niezależnie od tego Zamawiający ma możliwość zwiększenia kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia co najmniej do jego faktycznej wartości, która jest zbliżona do wysokości ceny zaoferowanej przez Odwołującego, ewentualnie
2. 2) art. 260 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy PZP poprzez zaniechanie podania wraz z informacją o unieważnieniu postępowania wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie podstawy unieważnienia, tj. w szczególności w zakresie wyjaśnienia, dlaczego Zamawiający nie jest w stanie zwiększyć kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia, pomimo że kwota przez niego podana jest drastycznie zaniżona i zupełnie abstrahuje od wartości świadczenia objętego zamówieniem, a tym samym decyzja o unieważnieniu postępowania z uwagi na to, cena najtańszej oferty przekracza ww. kwotę sprawia wrażenie decyzji arbitralnej.

W związku z powyższym Odwołujący wniósł o:

1. 1. uwzględnienie odwołania w całości,
2. 2. nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania i dokonania badania i oceny ofert;

ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia żądania wskazanego w pkt 2 i zarzutu nr 1,

3. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania i przedstawienia szczegółowego uzasadnienia prawidłowości podanej kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia i wskazującego szczególne powody zaistnienia rażącej dysproporcji pomiędzy tą kwotą a wartością zamówienia.

Ponadto Odwołujący wniósł o:

1. 4. zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa według spisu (faktury), który przedłożony zostanie na rozprawie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba ustaliła, że w terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do niniejszego postępowania odwoławczego skuteczne przystąpienie po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca M.J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą M.J. PRZEDSIĘBIORSTWO WIELOBRANŻOWE "MIKI" w Krakowie (zwany dalej: „Przystępujący”).

W dniu 09 października 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło od Zamawiającego pismo, w którym to piśmie Zamawiający wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy PZP. W uzasadnieniu pisma Zamawiający wskazał, że pismem z dnia 08 października 2025 r., dokonał unieważnienia czynności z dnia 09 września 2025 r. polegającej na unieważnieniu postępowania w oparciu o art. 255 pkt 3 PZP. Dalej Zamawiający wskazał, że w tym samym piśmie, dokonał unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia na podstawie art. 255 pkt 6 PZP, jako że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, ponieważ podana na otwarciu ofert kwota nie zawierała przewidywanego wynagrodzenia wykonawcy za jeden rok realizacji zamówienia. Na dowód czego Zamawiający w załączniku przekazał pismo z dnia 08 października 2025 r. „Informacja o unieważnieniu czynności unieważnienia postepowania z dnia 09.09.2025 i ponownym unieważnieniu postępowania w oparciu o przepis art. 255 pkt. 6 ustawy z dnia 11 września 2019r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1320 ze zm.)”.

W ocenie Izby w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budziło wątpliwości, że w związku z dokonanymi czynnościami przez Zamawiającego, znalazł zastosowanie art. 568 pkt 2 PZP, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.

Wobec nowych czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu, Odwołujący będzie uprawniony skorzystać ze środków ochrony prawnej, dlatego też ostatecznie spór stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie – musi ono dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 PZP). Zatem na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej. Czynność unieważnienia czynności z dnia 08 października 2025 r. polegającej na unieważnieniu postępowania z dnia 09 września 2025 r. i ponownym unieważnieniu postępowania w oparciu o przepis art. 255 pkt. 6 ustawy PZP miała miejsce po wniesieniu przedmiotowego odwołania. Powyższe oznacza, że czynność wobec, której zostało wniesione odwołanie, na dzień rozpoznawania sprawy przez Izbę, nie istnieje. Dostrzeżenia wymaga również, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 PZP Izba wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego.

Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania odwoławczego. Nie można także tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego odwołania.

Reasumując, zaskarżenie czynności, która już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego. Uznać w takiej sytuacji należało, że prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego było zbędne.

W konsekwencji mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy oraz brzmienie art. 568 pkt 2 ustawy PZP, orzeczono jak w sentencji umarzając postępowanie odwoławcze.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 ustawy PZP w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) nakazując zwrot Odwołującemu kwoty uiszczonej przez niego tytułem wpisu od odwołania.