Pytanie
Nr 1 Wnioskodawca zajmuje stanowisko, iż dla celów VAT przedmiotem planowanej umowy sprzedaży będą składniki majątkowe niestanowiące przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 6 pkt 1 oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Przenosząc rozważania dotyczące klasyfikacji planowanej transakcji na grunt przepisów ustawy o VAT należy zauważyć, że ustawa o VAT nie definiuje wprost pojęcia przedsiębiorstwa. Zgodnie jednak z poglądami prezentowanymi przez przedstawicieli doktryny nie oznacza to jednak, że nie należy się w tym zakresie także odwoływać do definicji przedsiębiorstwa w Kodeksie cywilnym.
Sędzia NSA Janusz Zubrzycki w Leksykonie VAT 2010 (Oficyna Wydawnicza „Unimex”, Wrocław 2010) podkreśla, iż „ustawa o VAT nie określa w treści swych postanowień definicji pojęcia „przedsiębiorstwo” Przedmiotową definicję „przedsiębiorstwo” zawiera art. 551 K.c.”. Zgodnie z tym poglądem, powszechnie przyjętym w orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych, w celu określenia zakresu pojęcia przedsiębiorstwa, podobnie jak w przypadku interpretacji tego pojęcia na potrzeby ustawy o PDOP, należy odwołać się do uregulowania art. 551 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności; prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; tajemnice przedsiębiorstwa; księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W świetle powołanej definicji, w skład przedsiębiorstwa wchodzą takie składniki materialne i niematerialne, które w sposób zorganizowany służą prowadzonej w ramach tego przedsiębiorstwa działalności gospodarczej. Ważne jest zatem, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w ten sposób, aby przekazany zespół składników majątkowych mógł posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Oznacza to, że aby mówić o transferze przedsiębiorstwa, przenoszone składniki majątkowe muszą umożliwiać prowadzenie samodzielnej działalności wyłącznie w oparciu o te składniki.
Tymczasem w przypadku planowanej transakcji nie można mówić o zdolności przenoszonego majątku do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej Wnioskodawca podkreśla że przedmiotem transakcji będą jedynie Aktywa Sprzedającego oraz część praw i obowiązków wynikających z umów związanych z tymi aktywami.
Przedmiotem transakcji nie będą natomiast poniższe istotne elementy które wpływają na możliwość uznania zbywanego majątku za przedsiębiorstwo środki pieniężne Sprzedającego (w kasie i na rachunkach bankowych); należności i zobowiązania handlowe i publicznoprawne Sprzedającego; zobowiązania do spłaty pożyczek zaciągniętych przez Sprzedającego w celu sfinansowania wybudowania infrastruktury; kluczowe umowy handlowe i operacyjne które umożliwiały prowadzenie przedsiębiorstwa przez Sprzedającego oraz osiąganie przychodów; prawa i obowiązki z umów pozwalających na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa Sprzedającego; znak towarowy P oraz księgi Sprzedającego; koncesja na prowadzenie działalności w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej.
Nie można zatem uznać, iż Aktywa Sprzedającego mogą samodzielnie realizować jakiekolwiek zadania gospodarcze. Innymi słowy Wnioskodawca nie może tylko i wyłącznie w oparciu o te składniki prowadzić działalności gospodarczej. W świetle powyższego jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego część składników majątkowych wskazanych jako niezbędne z punktu widzenia definicji przedsiębiorstwa nie zostanie przeniesiona na Wnioskodawcę.
Ponadto nie jest możliwe zidentyfikowanie zorganizowanego zbioru składników materialnych i niematerialnych służących prowadzonej działalności ponieważ przedmiotem transakcji będą tylko Aktywa Sprzedającego którym bez dodatkowych elementów niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej (np. umów handlowych i operacyjnych) nie sposób nadać przymiotu zorganizowania. Dodatkowo przenoszone prawa i obowiązki z niektórych umów związanych z nabywanymi aktywami są związane tylko i wyłącznie z utrzymaniem czy tez funkcjonowaniem tych aktywów (np. dostawa energii elektrycznej dla potrzeb własnych nabywanych urządzeń energetycznych).
W konsekwencji zdaniem Wnioskodawcy nabyte Aktywa Sprzedającego nie będą stanowiły przedsiębiorstwa. Stanowisko to jest także akceptowane przez organy podatkowe. Zostało ono potwierdzone ostatnio m.in. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 listopada 2011 r. (sygn. IBPP3/443890/1l/PH) interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 października 2011 r. (sygn. IPPP3/443-987/11-3/JF) oraz interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP1-443-845/11-2/IGo).
Natomiast, stosownie do art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Ministerstwa Finansów aby zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu powyższej definicji muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych w tym zobowiązań; zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych; zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
W świetle powyższego aby uznać dany zespół składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa składniki te muszą być wyodrębnione w istniejącym przedsiębiorstwie na płaszczyźnie organizacyjnej finansowej i funkcjonalnej. Stanowisko takie jest powszechnie akceptowane przez organy podatkowe, sądy administracyjne oraz przedstawicieli doktryny prawa podatkowego i w praktyce nie rodzi żadnych wątpliwości.
Dodatkowo w świetle dotychczasowych interpretacji organów podatkowych wyłączenie zobowiązań ze zbywanego zespołu składników uniemożliwia zakwalifikowanie tego zespołu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o PDOP i ustawy o VAT (por interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 kwietnia 2011 r. (sygn. ILPPI/443-173/11-3/AK), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lutego 2011 r. (sygn. IPPB5/423-811/10-4/MB) oraz interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 maja 2010 r. (sygn. IPPB5/423-114/10-4/MB)).
Dodatkowo należy zauważyć, iż zgodnie z interpretacjami organów podatkowych wyodrębnienie organizacyjne oznacza, iż zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze przedsiębiorstwa np. dział, wydział, oddział, oraz że takie organizacyjne wydzielenie powinno być dokonane na podstawie statutu regulaminu lub aktu o podobnym charakterze (por. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lutego 2011 r. (sygn. IPPB5/423811/l0-4/MB)).
Mając na uwadze powyższe zdaniem Wnioskodawcy następujące okoliczności jednoznacznie wskazują, że przedmiot planowanej umowy sprzedaży nie będzie stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedającego: na przedmiot transakcji składają się jedynie Aktywa Sprzedającego tj grunty, budynki, budowle, obiekty inżynieryjne, wodne i lądowe, maszyny i urządzenia techniczne, zapasy oraz prawa i obowiązki z niektórych umów związanych z tym majątkiem; Aktywa Sprzedającego nie są wyodrębnione organizacyjnie na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze, nie stanowią one także oddziału Sprzedającego wyodrębnionego w KRS; Aktywa Sprzedającego są tylko sumą poszczególnych środków trwałych i zapasów nie będących zorganizowanym zespołem składników powiązanych organizacyjnie; w ramach sprzedaży nie dojdzie do przeniesienia na nabywcę praw z kluczowych umów handlowych i operacyjnych czy koncesji; Aktywa Sprzedającego nie są wstanie samodzielnie funkcjonować, gdyż nie posiadają bowiem potencjalnej zdolności do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy; Wnioskodawca nie może tylko i wyłącznie w oparciu o te składniki prowadzić działalności gospodarczej; Wnioskodawca nie przejmie w ramach transakcji pracowników ani zobowiązań Sprzedającego, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek.
W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, Aktywa Sprzedającego nie są wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem składników przeznaczonych do realizacji określonych zadań, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W efekcie, Aktywa Sprzedającego nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Konkluzji tych nie zmienia fakt, że Aktywa Sprzedającego stanowią główne składniki majątku SPL. W tym kontekście warto powołać się na wyrok NSA z dnia 5 października 2005 r. (sygn.
I SA/Gd 1959/94), zgodnie z którym: „Sprzedaż poszczególnych elementów przedsiębiorstwa, choćby nawet przedstawiały one znaczną wartość w porównaniu z wartością całego przedsiębiorstwa, nie stanowi podstawy do uznania, iż faktycznie nastąpiła jego sprzedaż. Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Stanowisko zajęte przez NSA w powyższym wyroku jest kontynuowane przez sądy administracyjne (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2011 r. (sygn. III SA/Wa 1438/11) czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2008 r. (sygn. I SA/Wr 355/08).
Stanowisko to jest także akceptowane przez organy podatkowe, np. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 marca 2011 r. (sygn. ILPP2/443-21/11-4/EN) oraz interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 listopada 2011r. (sygn. IBPP3/443-890/11/PH). W konsekwencji, w świetle argumentów przedstawionych powyższej w stanowisku Wnioskodawcy dla celów ustawy o VAT należy uznać, iż przedmiotem planowanej transakcji będą składniki majątkowe niestanowiące przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Pytanie nr 2 Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż - zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT - Sprzedający i Wnioskodawca będą uprawnieni do wyboru opcji opodatkowania podatkiem VAT planowanej sprzedaży budynków, budowli lub ich części, których pierwsze zasiedlenie w rozumieniu ustawy o VAT nastąpiło w okresie dłuższym niż dwa lata od daty planowanej sprzedaży (dostawy) tych aktywów. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwolnieniu z VAT podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim; pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, możliwa jest rezygnacja ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, i wybór opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Jak wskazano w opisie zdarzenie przyszłego, w oparciu o przekazane Wnioskodawcy informacje, Sprzedającemu przysługiwało pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w stosunku do budynków i budowli, które będą przedmiotem transakcji, zarówno przy ich nabyciu lub budowie, jak i ich remoncie lub modernizacji. Ponadto, jak wynika z przekazanych Wnioskodawcy informacji, Sprzedający nie ponosił wydatków na ulepszenie sprzedawanych budynków i budowli, które stanowiłyby co najmniej 30% ich wartości początkowej.
Dodatkowo, zgodnie z przekazanymi Wnioskodawcy informacjami, możliwe jest, iż: w odniesieniu do części budynków, budowli lub ich części składających się na Aktywa Sprzedającego nie nastąpiło ich pierwsze zasiedlenie w rozumieniu ustawy o VAT (tj. oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi po ich wybudowaniu); w odniesieniu do części budynków, budowli lub ich części składających się na Aktywa Sprzedającego nastąpiło już ich pierwsze zasiedlenie w rozumieniu ustawy o VAT w okresie wcześniejszym niż 2 lata od daty planowanej sprzedaży.
Jak wskazano powyżej, w celu potwierdzenia konsekwencji VAT planowanej transakcji, Sprzedający wystąpi przed planowaną transakcją o interpretację prawa podatkowego w celu potwierdzenia, czy i w jakim zakresie w stosunku do Aktywów Sprzedającego będących budynkami, budowlami lub ich częściami doszło do ich pierwszego zasiedlenia w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z powyższym należy przyjąć, iż co do zasady sprzedaż budynków, budowli lub ich części przez Sprzedającego, które nie były przedmiotem pierwszego zasiedlenia, podlega opodatkowaniu 23% VAT.
Natomiast sprzedaż budynków, budowli lub ich części, w stosunku do których od dnia ich pierwszego zasiedlenia do dnia pierwszej dostawy minie ponad 2 lata, mogłaby podlegać zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Sprzedający i Wnioskodawca zamierzają jednak skorzystać z opcji wyboru opodatkowania dostawy tych składników majątkowych podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT.
W świetle powyższych przepisów oraz przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, zdaniem Wnioskodawcy, Sprzedający i Wnioskodawca będą uprawnieni do skorzystania z opcji opodatkowania podatkiem VAT dostawy budynków, budowli lub ich części na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT. Pytanie nr 3 Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Jak wskazano powyżej, dostawa Aktywów Sprzedającego będzie podlegała opodatkowaniu VAT. W szczególności, w przypadku Aktywów będących budynkami, budowlami lub ich częściami, ich dostawa będzie opodatkowana VAT jako dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia albo z uwagi na skorzystanie z opcji opodatkowania VAT tej dostawy na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT (por. komentarz w uzasadnieniu Pytania nr 2 powyżej).
Ponadto, Wnioskodawca będzie wykorzystywał nabyte Aktywa Sprzedającego do prowadzenia działalności opodatkowanej VAT. W konsekwencji, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia w całości podatku VAT naliczonego z otrzymanej od Sprzedającego faktury dokumentującej zakup Aktywów Sprzedającego na podstawie art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18. Natomiast zgodnie z ust. 11 tego artykułu, jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę, może on obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z nabyciem Aktywów Sprzedającego w rozliczeniu za okres, w którym otrzyma fakturę VAT dokumentującą ten zakup lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.
Przedmiotowa interpretacja indywidualna nie rozstrzyga kwestii, czy budynki i budowle będące częścią planowanej transakcji będą korzystały w części ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż nie było to przedmiotem zapytania Wnioskodawcy. Powyższe zostało przyjęte jako element zdarzenia przyszłego wskazany przez Spółkę. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. W zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustawy Ordynacja podatkowa zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.