Pytanie
Nr 1) W opinii Funduszu, opisane w punkcie 2.1 zdarzenia przyszłego, uzyskiwane przez Inwestorów z Funduszu wypłaty pieniężne z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych będą kwalifikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej: „Ustawa o PDOP”), nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, z tego względu nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce, a w konsekwencji Fundusz nie będzie zobowiązany do poboru podatku u źródła od powyższych wypłat dokonywanych na rzecz Inwestorów.
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestorzy, jako podatnicy nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnęli na terytorium Polski. Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego posiadającego rezydencję podatkową państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu prawnego (podatkowego). Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.
Umowa z Luksemburgiem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Luksemburgu z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez polski fundusz inwestycyjny. W myśl art. 3 ust. 2 Konwencji z dnia 14 czerwca 1995 r. między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.
U. z 1996 r. Nr 110, poz. 527, dalej: „Umowa z Luksemburgiem”): „Przy stosowaniu [Umowy z Luksemburgiem] przez Umawiające się Państwo, jeżeli z treści przepisu nie wynika inaczej, każde określenie nie zdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie [Umowa z Luksemburgiem)”. Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Wiedniu dnia 13 stycznia 2004 roku (Dz.
U. z 2005 r. Nr 224, poz. 1921; dalej „Umowa z Austrią”) również nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Austrii z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez polski fundusz inwestycyjny.
W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Austrią: „Przy stosowaniu niniejszej umowy w dowolnym momencie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie ma ono w danym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa, przy czym znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym określeniu przez inne przepisy prawne tego Państwa”.
Co więcej, także umowa z dnia 4 czerwca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, (Dz. U. Nr 117, poz. 523; dalej: „Umowa z Cyprem”) nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową na Cyprze z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez polski fundusz inwestycyjny.
W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej umowy przez Umawiające się Państwo jakiekolwiek określenie nie zdefiniowane w niniejszej umowie będzie miało takie znaczenie, jakie ma według prawa tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa”. W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu należy w pierwszej kolejności odnieść się do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.
1.1. Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP Zdaniem Funduszu, wypłaty pieniężne uzyskiwane przez Inwestorów w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz należy uznać za przychody, o których mowa w art. 12 Ustawy o PDOP, tj. przychody podlegające ogólnym zasadom opodatkowania PDOP. Jednocześnie, przychody z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów w Funduszu nie stanowią dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 Ustawy o PDOP, tj. dochodów (przychodów) podlegających szczególnym zasadom opodatkowania PDOP.
Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PDOP, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Na mocy ust. 3 powołanego artykułu, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przepisy ww. ustawy nie zawierają więc definicji przychodu.
W odniesieniu do przychodów Ustawodawca zastosował technikę ustawodawczą polegającą na wymienieniu przykładowych kategorii pożytków, których otrzymanie implikuje powstanie przychodu podatkowego (art. 12 ust. 1 pkt 1-10 Ustawy o PDOP) pozostawiając jako otwarty katalog przysporzeń kreujących powstanie przychodu w rozumieniu ustawy. Jednocześnie, Ustawodawca ustanowił w art. 12 ust. 4 powołanej ustawy zamknięty katalog kategorii przychodów wyłączonych z opodatkowania. A contrario wszystkie inne przysporzenia majątkowe (zwiększające aktywa lub zmniejszające pasywa spółki) niż wymienione w art. 12 ust. 4 Ustawy o PDOP należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego.
W konsekwencji, za przychód należy uznać każde przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, definitywnym, bezzwrotnym. Co więcej, w przypadku przychodów uzyskiwanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej już sam fakt, że przychód staje się należny powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Dodatkowo, w myśl art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP przychodami - z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 - są m. in.: zgodnie z pkt 1 - otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe, zgodnie z pkt 4a - dla uczestników funduszy inwestycyjnych otrzymane dochody funduszu, w przypadku, gdy statut przewiduje wypłacanie tych dochodów bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych.
Ze względu na szczególny reżim opodatkowania dochodów z udziału w zyskach osób prawnych, Ustawodawca wprowadził w Ustawie O PDOP definicję tych dochodów.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w tym także: dochód z umorzenia udziałów (akcji), wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej, dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego, a w spółdzielniach - dochód przeznaczony na podwyższenie funduszu udziałowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) osoby prawnej, w przypadku połączenia lub podziału spółek - dopłaty w gotówce otrzymane przez udziałowców (akcjonariuszy) spółki przejmowanej, spółek łączonych lub dzielonych, w przypadku podziału spółek, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa - ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej, obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k albo art. 16 ust. 1 pkt 8; jeżeli podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem, zapłata, o której mowa w art. 12 ust. 4d, wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe; przychód określa się na dzień przekształcenia.
W opinii Funduszu, środki pieniężne uzyskiwane przez Inwestorów w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie mogą być klasyfikowane jako dochody (przychody) w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, gdyż nie spełniają kryteriów dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, kategoria dochodów w zyskach osób prawnych obejmuje (za wyjątkiem sytuacji wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę podatkowego) wszelkie dochody wynikające z uprawnień korporacyjnych przysługujących w stosunku do spółki kapitałowej.
Certyfikaty inwestycyjne natomiast nie są ani udziałami, ani akcjami spółek kapitałowych, a fundusz inwestycyjny zamknięty jest kategorią prawną odrębną od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Certyfikaty inwestycyjne reprezentują określone prawa majątkowe uczestników mające odmienny charakter niż prawa z akcji lub udziałów - co wynika z innej funkcji ekonomicznej, jaką te certyfikaty inwestycyjne pełnią. Z perspektywy uczestnika, fundusz inwestycyjny jest formą zbiorowego lokowania środków pieniężnych, a nie formą prowadzenia działalności gospodarczej.
Certyfikaty nie dają więc uczestnikowi prawa do udziału w samych zyskach osiąganych z działalności funduszu, tak jak to ma miejsce w odniesieniu do akcji spółek akcyjnych lub udziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W rezultacie, brak jest podstaw, aby uznać, iż kwoty uzyskiwane przez Inwestorów z tytułu wykupu i umorzenia tych certyfikatów przez Fundusz, stanowią dochody z udziału w zyskach osób prawnych.
Podsumowując, wypłaty uzyskiwane przez Inwestorów w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP, nie zaś jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP.
1.2. Klasyfikacja wypłat w świetle umów o unikaniu podwójnego opodatkowania Klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat uzyskiwanych przez Inwestorów w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle znajdujących zastosowanie postanowień poszczególnych umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP wypłaty uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów z Luksemburga w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie stanowią dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem: „określenie „dywidendy” oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych lub prawa do pobierania korzyści, akcji w kopalnictwie, akcji członków założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw spółki, które według prawa podatkowego Państwa, W którym spółka wydzielająca dywidendy ma siedzibę, zrównane są z wpływami z akcji”.
Podobnie, uwzględniając fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP wypłaty uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów z Austrii w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie stanowią dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią: „określenie „dywidendy” użyte w tym artykule oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych, praw do udziału w zysku, akcji w górnictwie, akcji członków-założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw w spółce, który według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma siedzibę, jest pod względem podatkowym traktowany jak dochód z akcji”.
W świetle Ustawy o PDOP również wypłaty uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów z Cypru w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie stanowią dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem: „określenie „dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności, jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę”.
Tym samym do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez Inwestorów w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowania zawarte w – odpowiednio: art. 7 Umowy z Luksemburgiem, art. 7 Umowy z Austrią oraz art. 7 Umowy z Cyprem - (w świetle tych przepisów zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład) lub, odpowiednio: w art. 13 ust. 4 Umowy z Luksemburgiem, art. 13 ust. 5 Umowy z Austrią oraz art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem - (zgodnie z tymi przepisami zyski z przeniesienia tytułu własności majątku nie wymienionego w ustępach we wcześniejszych ustępach art. 13 podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, w którym przenoszący tytuł własności ma miejsce zamieszkania lub siedzibę).
Jednocześnie jednak, niezależnie od tego, czy przedmiotowe dochody powinny zostać ostatecznie uznane za zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7 Umowy z Luksemburgiem, art. 7 Umowy z Austrią oraz art. 7 Umowy z Cyprem, czy też za zyski ze sprzedaży majątku w rozumieniu art. 13 ust. 4 Umowy z Luksemburgiem, art. 13 ust. 5 Umowy z Austrią oraz art. 13. ust. 4 Umowy z Cyprem, we wszystkich tych przypadkach skutki podatkowe będą identyczne.
Przepisy Umowy z Luksemburgiem, Umowy z Austrią, czy Umowy z Cyprem pozwalają bowiem na opodatkowanie obu rodzajów przychodów (objętych zakresem przedmiotowym art. 7 albo art. 13 właściwej umowy o unikaniu) wyłącznie przez Umawiające się Państwo, w którym podmiot osiągający dochód jest rezydentem podatkowym (tj., odpowiednio - w Luksemburgu, w Austrii lub na Cyprze).
Zatem, biorąc pod uwagę, że Inwestorzy w chwili wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie będą posiadać w Polsce zakładu w rozumieniu, odpowiednio, Umowy z Luksemburgiem, Umowy z Austrią lub Umowy z Cyprem, stwierdzić należy, że analizowane dochody Inwestorów nie będą podlegały w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym, albowiem zarówno Umowa z Luksemburgiem, Umowa z Austrią, jak i Umowa z Cyprem pozwalają na opodatkowanie tego rodzaju dochodów wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika.
Dodatkowo, Fundusz wskazał, iż zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-877/10-2/AJ i IPPB5/423- 876/10-2/AJ, w interpretacji z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423-749/10-2/AJ oraz w interpretacji z dnia 16 września 2011 r., sygn. IPPB5/423-690/11-4/AM, jak również w ostatnim okresie w interpretacji z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-47/12-4/IŚ. Ad.
Pytanie
2) Fundusz stoi na stanowisku, iż, opisane w punkcie 2.2 zdarzenia przyszłego, uzyskiwane przez Inwestorów od Funduszu wypłaty pieniężne bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (wypłaty z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu) będą kwalifikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 Ustawy o PDOP, nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, Z tego względu nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce, a w konsekwencji Fundusz nie będzie zobowiązany do poboru podatku u źródła od powyższych wypłat dokonywanych na rzecz Inwestorów.
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestorzy, jako podatnicy, nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnęli na terytorium Polski. Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego rezydenta podatkowego państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu podatkowego. Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.
Umowa z Luksemburgiem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Luksemburgu z tytułu wypłat pieniężnych z dochodów lub przychodów polskiego funduszu inwestycyjnego. W myśl art. 3 ust. 2 Konwencji: „Przy stosowaniu [Umowy z Luksemburgiem] przez Umawiające się Państwo, jeżeli z treści przepisu nie wynika inaczej, każde określenie nie zdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie [Umowa z Luksemburgiem]”.
Także Umowa z Austrią nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Austrii z tytułu wypłat pieniężnych z dochodów lub przychodów polskiego funduszu inwestycyjnego.
W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Austrią: „Przy stosowaniu niniejszej umowy w dowolnym momencie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie ma ono w danym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa, przy czym znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym określeniu przez inne przepisy prawne tego Państwa”.
Co więcej, także Umowa z Cyprem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową na Cyprze z tytułu wypłat pieniężnych z dochodów lub przychodów polskiego funduszu inwestycyjnego. W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej umowy przez Umawiające się Państwo jakiekolwiek określenie nie zdefiniowane w niniejszej umowie będzie miało takie znaczenie, jakie ma według prawa tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa”. W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu należy odnieść się w pierwszej kolejności do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.
2.1. Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4a Ustawy o PDOP, przychodami dla uczestników funduszy inwestycyjnych są otrzymane dochody funduszu, w przypadku, gdy statut przewiduje wypłacanie tych dochodów bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. W niniejszej sprawie, statut Funduszu będzie przewidywać wypłatę dochodów Funduszu bez umorzenia certyfikatów inwestycyjnych. Zdaniem Funduszu, przychody uzyskiwane przez Inwestorów z takich wypłat powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4a Ustawy o PDOP.
W konsekwencji, przychody te nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP. Dodatkowo, zdaniem Funduszu, analogiczna zasada powinna znaleźć zastosowanie do wypłat z przychodów ze zbycia lokat Funduszu.
Skoro Ustawodawca zdecydował się na wyłączenie z zakresu dochodów (przychodów) podlegających szczególnym zasadom opodatkowania PDOP udziału w zyskach funduszu, to tym bardziej brak jest podstaw, aby do dochodów (przychodów) określonych w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP zaliczyć wypłaty z przychodów ze zbycia lokat funduszu, które stanowią szczególnie charakterystyczny dla Funduszu (właściwie możliwy tylko w przypadku funduszy) rodzaj dochodów.
W związku z powyższym, zarówno uzyskiwane przez Inwestorów wypłaty z dochodów Funduszu (na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu (na podstawie art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych) powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP, lecz nie dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych określone w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP.
2.2. Klasyfikacja wypłat w świetle umów o unikaniu podwójnego opodatkowania Klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat uzyskiwanych przez Inwestorów od Funduszu ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle, odpowiednio, Umowy z Luksemburgiem, Umowy z Austrią oraz Umowy z Cyprem. Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów Luksemburga wypłaty z dochodów Funduszu, jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem: „określenie „dywidendy” oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych lub prawa do pobierania korzyści, akcji w kopalnictwie, akcji członków założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw spółki, które według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wydzielająca dywidendy ma siedzibę, zrównane są z wpływami z akcji”.
Podobnie, uwzględniając fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów z Austrii wypłaty z dochodów Funduszu, jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią: „określenie „dywidendy” użyte w tym artykule oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych, praw do udziału w zysku, akcji w górnictwie, akcji członków-założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw w spółce, który według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma siedzibę, Jest pod względem podatkowym traktowany jak dochód z akcji”.
Podobnie, uwzględniając fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestora lub inwestorów z Cypru wypłaty z dochodów Funduszu, jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem: „określenie „dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności, jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę”.
Tym samym do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez Inwestorów z tytułu wypłat pieniężnych otrzymywanych z Funduszu bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (wypłat z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu) mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowania zawarte w art. 7 Umowy z Luksemburgiem, art. 7 Umowy z Austrią oraz art. 7 Umowy z Cyprem (w świetle tych przepisów zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład).
Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż Inwestorzy nie posiadają zakładu na terytorium Polski, uzyskiwane przez Inwestorów wypłaty z dochodów Funduszu (na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu (na podstawie art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), powinny być opodatkowane wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika, tj. w Luksemburgu, w Austrii lub na Cyprze.
Na marginesie, Fundusz zauważył, że rozważanie klasyfikacji powyższych wypłat świetle art. 13 właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (dochód ze zbycia majątku ruchomego) jest bezprzedmiotowe, ze względu na fakt, iż uzyskanie tych wypłat nie wiąże się ze zbyciem certyfikatów inwestycyjnych na rzecz Funduszu.
Dodatkowo, Fundusz wskazał, iż zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-877/10-2/AJ i IPPB5/423- 876/10-2/AJ, a w ostatnim okresie także w interpretacji z dnia 30 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-90/12-4/AS, jak również w interpretacji z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-43/12-4/IŚ oraz z dnia 22 marca 2012 r., sygn. IPPB5/423-31/12-2/AM. Ad.
Pytanie
Nr 3) Fundusz stoi na stanowisku, że opisane w punkcie 2.3 zdarzenia przyszłego, wypłaty pieniężne z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych uzyskiwane przez Inwestorów od likwidowanego Funduszu, w tym wypłaty dokonane poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Inwestorów i Funduszu, będą kwalifikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 Ustawy o PDOP, nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy O PDOP, z tego względu nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce, a w konsekwencji Fundusz nie będzie zobowiązany do poboru podatku u źródła od powyższych wypłat dokonywanych na rzecz Inwestorów.
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestorzy, jako podatnicy nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnęli na terytorium Polski. Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego pochodzącego z państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu podatkowego. Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.
Umowa z Luksemburgiem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Luksemburgu z tytułu wypłat pieniężnych z likwidowanego polskiego funduszu inwestycyjnego. W myśl art. 3 ust. 2 Konwencji: „Przy stosowaniu [Umowy z Luksemburgiem) przez Umawiające się Państwo, jeżeli z treści przepisu nie wynika inaczej, każde określenie nie zdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie [Umowa z Luksemburgiem]”.
Także Umowa z Austrią nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową w Austrii z tytułu wypłat pieniężnych z likwidowanego polskiego funduszu inwestycyjnego.
W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Austrią: „Przy stosowaniu niniejszej umowy w dowolnym momencie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie ma ono w danym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa, przy czym znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym określeniu przez inne przepisy prawne tego Państwa”.
Co więcej, także Umowa z Cyprem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową na Cyprze z tytułu wypłat pieniężnych z likwidowanego polskiego funduszu inwestycyjnego. W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej umowy przez Umawiające się Państwo jakiekolwiek określenie nie zdefiniowane w niniejszej umowie będzie miało takie znaczenie, jakie ma według prawa tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza umowa. W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu należy odnieść się w pierwszej kolejności do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.
3.1. Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP Zdaniem Funduszu, wypłaty z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w likwidowanym funduszu należy uznać za przychody, o których mowa w art. 12 Ustawy o PDOP. Jednocześnie stwierdzić należy, że przychody z tytułu umorzenia certyfikatów w likwidowanym Funduszu nie stanowią dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 Ustawy o PDOP.
W opinii Funduszu, uzyskiwane przez Inwestorów środki pieniężne w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez likwidowany Fundusz nie mogą być klasyfikowane jako dochody (przychody) w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP z tego względu, iż nie stanowią one przychodu z udziału w zyskach osób prawnych. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, kategoria przychodów w zyskach osób prawnych obejmuje (za wyjątkiem sytuacji wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę podatkowego) wszelkie dochody wynikające z uprawnień korporacyjnych przysługujących w stosunku do spółki kapitałowej.
Certyfikaty inwestycyjne natomiast nie są ani udziałami, ani akcjami spółek kapitałowych, a fundusz inwestycyjny zamknięty jest kategorią prawną odrębną od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Certyfikaty inwestycyjne reprezentują określone prawa majątkowe uczestników mające odmienny charakter niż prawa z akcji lub udziałów - co wynika z innej funkcji ekonomicznej, jaką te certyfikaty inwestycyjne pełnią. Z perspektywy uczestnika, fundusz inwestycyjny jest formą zbiorowego lokowania środków pieniężnych, a nie formą prowadzenia działalności gospodarczej.
Certyfikaty nie dają więc uczestnikowi prawa do udziału w samych zyskach osiąganych z działalności funduszu, tak jak to ma miejsce w odniesieniu do akcji spółek akcyjnych lub udziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W rezultacie, brak jest podstaw, aby uznać, iż dochody uzyskiwane przez Inwestora z tytułu umorzenia tych certyfikatów przez likwidowany Fundusz, stanowią dochody z udziału w zyskach osób prawnych. Konkluzja ta jest prawidłowa także w odniesieniu do tych wypłat, które Inwestorzy uzyskają w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, odpowiednio, Inwestorów, z jednej strony, oraz Funduszu, z drugiej strony.
3.2. Klasyfikacja wypłat w świetle umów o unikaniu podwójnego opodatkowania Jak wskazano powyżej, klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat pieniężnych z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, uzyskiwanych przez Inwestorów, ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle, odpowiednio, Umowy z Luksemburgiem, Umowy z Austrią oraz Umowy z Cyprem. Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestorów wypłaty od likwidowanego Funduszu (w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych) nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Luksemburgiem: „określenie „dywidendy” oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych lub prawa do pobierania korzyści, akcji w kopalnictwie, akcji członków założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw spółki, które według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wydzielająca dywidendy ma siedzibę, zrównane są z wpływami z akcji”.
Podobnie, uwzględniając fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestorów wypłaty od likwidowanego Funduszu (w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych) nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Austrią: „określenie „dywidendy” użyte w tym artykule oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych, praw do udziału w zysku, akcji w górnictwie, akcji członków-założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw w spółce, który według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma siedzibę, Jest pod względem podatkowym traktowany jak dochód z akcji”.
Podobnie, uwzględniając fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestorów wypłaty od likwidowanego Funduszu (w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych) nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem: „określenie „dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności, jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę”.
Tym samym, do opodatkowania tych dochodów mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowania zawarte w art. 7 Umowy z Luksemburgiem, art. 7 Umowy z Austrią oraz art. 7 Umowy z Cyprem (w świetle tych przepisów zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład).
Biorąc pod uwagę fakt, iż Inwestorzy nie posiadają zakładu na terytorium Polski, wypłaty pieniężne z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych uzyskiwane przez nich, w tym wypłaty dokonane poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności, odpowiednio Inwestorów, z jednej strony, oraz Funduszu, z drugiej strony, powinny być opodatkowane wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika, tj.: w Luksemburgu, w przypadku inwestorów będących rezydentami podatkowymi w Luksemburgu, w Austrii, w przypadku inwestorów będących rezydentami podatkowymi w Austrii oraz - na Cyprze, w przypadku inwestorów będących rezydentami podatkowymi na Cyprze.
Na marginesie, Fundusz pragnie zauważyć, że rozważanie klasyfikacji powyższych wypłat w świetle art. 13 właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (dochód ze zbycia majątku ruchomego) jest bezprzedmiotowe, ze względu na fakt, iż, w świetle art. 246 ust. 3 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, z dniem otwarcia likwidacji fundusz nie może wykupywać certyfikatów inwestycyjnych, a zatem nie dochodzi do zbycia certyfikatów inwestycyjnych przez Inwestorów na rzecz Funduszu.
Niemniej jednak, niezależnie od tego, czy przedmiotowe dochody powinny zostać ostatecznie uznane za zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7 Umowy z Luksemburgiem oraz art. 7 Umowy z Holandią, czy też za zyski ze sprzedaży majątku w rozumieniu art. 13 ust. 4 Umowy z Luksemburgiem, art. 13 ust. 5 Umowy z Austrią czy art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem, w obu tych przypadkach skutki podatkowe będą identyczne.
Przepisy Umowy z Luksemburgiem, Austrią oraz Cyprem pozwalają bowiem na opodatkowanie obu rodzajów przychodów (objętych zakresem przedmiotowym art. 7 albo art. 13 właściwej umowy o unikaniu) wyłącznie przez Umawiające się Państwo, w którym podmiot osiągający dochód jest rezydentem podatkowym (tj. – odpowiednio: w Luksemburgu, w Austrii oraz na Cyprze).
Zaprezentowane przez Fundusz stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., sygn. IPPB5/423-627/11-2/AJ, z dnia 11 lipca 2011 r. sygn. IPPB5/423-523/11-3/AJ, z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. IPPB5/423-876/10-2/AJ, a w ostatnim okresie także w interpretacji z dnia 22 marca 2012 r., sygn. IPPB5/423-31/12-2/AM.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych w zakresie: określenia obowiązku płatnika poboru podatku u źródła z tytułu wypłat na rzecz Inwestorów z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, z uwzględnieniem stosownych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (pytanie Nr 1) - uznaje się za prawidłowe, określenia obowiązku płatnika poboru podatku u źródła z tytułu wypłat na rzecz Inwestorów bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (wypłat z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu), z uwzględnieniem stosownych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (pytanie Nr 2) - uznaje się za prawidłowe, określenia obowiązku płatnika poboru podatku u źródła od wypłat na rzecz Inwestorów z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych likwidowanego Funduszu, w tym wypłat dokonanych poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Inwestorów i Funduszu, z uwzględnieniem stosownych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (pytanie Nr 3) - uznaje się za prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy. Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.