Stanowisko Wnioskodawcy
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisane w zdarzeniu przyszłym wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm. – dalej: ustawy o PDOP).
Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy o PDOP, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zgodnie z praktyką organów podatkowych, kosztem uzyskania przychodów jest taki koszt, który został poniesiony przez podatnika, jest definitywny (rzeczywisty), pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. został poniesiony w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła, został właściwie udokumentowany i nie został wyłączony z kosztów podatkowych na podstawie art. 16 ust. 1.
W świetle powyższego, wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP, jeżeli:
będą pozostawały w związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, tj. zostaną poniesione w celu uzyskania przychodów Wnioskodawcy, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła;
zostaną właściwie udokumentowane;
będą definitywne (rzeczywiste);
nie są wyłączone na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP.
Zdaniem Wnioskodawcy, wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane na rzecz Spółki Celowej będą spełniały powyższe kryteria kosztów uzyskania przychodów.
Poniżej zaprezentowano argumenty potwierdzające to stanowisko w odniesieniu do poszczególnych kryteriów.
Ad. 1 (związek wydatków z działalnością gospodarczą i ich celowość)
Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowaną praktyką orzeczniczą, związek kosztów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP, z przychodami podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni (pogląd taki wyrażał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyroku z 17 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1365/10). Z tego względu, dla wykazania, iż wypłaty dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów wystarczające będzie udowodnienie, że koszty te wykazują pośredni związek z przychodami Wnioskodawcy.
Zdaniem Wnioskodawcy, wypłaty dokonywane przez niego na rzecz Spółki Celowej będą związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, tj. będą ponoszone w celu uzyskania przychodów Wnioskodawcy, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Wypłaty te będą bowiem związane z wdrożeniem Programu, który będzie stanowić:
narzędzie zarządzania własnym ryzykiem biznesowym oraz wypełniania przez Wnioskodawcę obowiązków nałożonych przepisami Rozporządzenia,
istotne narzędzie motywacji pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy.
Ad a)
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Program zostanie wdrożony w związku z wejściem w życie Rozporządzenia. Wskazane rozporządzenie implementuje do polskiego porządku prawnego przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/76/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/48/WE oraz 2006/46/WE w zakresie wymogów kapitałowych dotyczących portfela handlowego i resekurytyzacji oraz przeglądu nadzorczego polityki wynagrodzeń. Zawarte w niej regulacje ostrożnościowe wprowadzone w związku z ostatnim kryzysem finansowym mają na celu zapewnienie prawidłowej kondycji finansowej banków i firm inwestycyjnych, a także zaradzenie nierozważnemu podejmowaniu nadmiernego ryzyka w sektorze bankowym.
Stosownie do Rozporządzenia, zarząd domu maklerskiego jest odpowiedzialny za opracowanie, wdrożenie i aktualizację rozwiązań mających na celu:
prawidłowe i skuteczne zarządzanie ryzykiem i zniechęcanie do podejmowania ryzyka wykraczającego poza poziom akceptowany przez dom maklerski;
realizację strategii prowadzenia działalności przyjętej przez dom maklerski;
wspieranie zapobiegania konfliktowi interesów.
Opisany w zdarzeniu przyszłym Program zostanie wdrożony w Spółkach z Grupy (w tym u Wnioskodawcy) jako instrument realizacji obowiązków nałożonych przez Rozporządzenie. Konstrukcja Programu zapewnia, że pracownicy i członkowie zarządu Wnioskodawcy (Uczestnicy) będą zawierali ze Spółką Celową Kontrakty Terminowe. Wypłaty z Kontraktów Terminowych na rzecz pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy będą uzależnione od tego, czy na dzień rozliczenia wystąpiło, zdefiniowane w tym Kontrakcie, zdarzenie kredytowe w odniesieniu do Wnioskodawcy. W ten sposób, wartość Kontraktów Terminowych (stanowiących instrumenty finansowe) zawieranych przez Spółkę Celową z pracownikami i członkami zarządu Wnioskodawcy została powiązana z sytuacją finansową Wnioskodawcy.
Wdrożenie Programu dla pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy stanowi zatem dla Wnioskodawcy wykonanie przepisów nakładających obowiązek zarządzania ryzykiem biznesowym. Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji gdy ponoszone wydatki wynikają z realizacji obowiązków nałożonych na podatnika przepisami prawa, wydatki takie mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP (zakładając że nie są wymienione w katalogu kosztów niepodatkowych określonym w art. 16 ust 1 ustawy).
Ponadto, niezależnie od faktu, iż Program został wdrożony w wyniku realizacji obowiązków nałożonych na Wnioskodawcę przepisami Rozporządzenia, przynosi on sam w sobie Wnioskodawcy istotne korzyści biznesowe, gdyż stanowi narzędzie zarządzania ryzykiem biznesowym Wnioskodawcy. Nawet w przypadku, gdyby Rozporządzenie nie istniało, wprowadzenie Programu byłoby narzędziem mającym na celu ograniczanie ewentualnych strat finansowych Wnioskodawcy, gdyż jego konstrukcja zapewnia, że pracownicy i członkowie zarządu Wnioskodawcy będą zniechęceni do podejmowania w swojej codziennej pracy nadmiernego ryzyka wykraczającego poza ogólny poziom ryzyka akceptowanego przez instytucje finansowe. Oznacza to, że Program niewątpliwie służy zachowaniu i zabezpieczeniu źródeł przychodu Wnioskodawcy.
W konsekwencji, wypłaty z Instrumentów Finansowych ponoszone przez Wnioskodawcę w związku z realizacją Programu, stanowić będą koszty podatkowe Wnioskodawcy.
Ad b)
Program przynosi także korzyści Wnioskodawcy w sferze motywacji jego pracowników i członków zarządu, co niewątpliwie pozytywnie wpłynie na możliwość osiągania przez Wnioskodawcę przychodów podatkowych, jak i zabezpieczenia oraz zachowania ich źródeł.
W ramach Programu, pracownicy i członkowie zarządu Wnioskodawcy (Uczestnicy) będą zawierali ze Spółką Celową Kontrakty Terminowe, dla których instrumentem bazowym będą Obligacje wyemitowane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej. W dacie rozliczenia Kontraktu Terminowego Uczestnik będzie mógł otrzymać od Spółki Celowej równowartość różnicy pomiędzy: (i) ceną wykupu Obligacji (w dacie zapadalności) (wartością końcową) a (ii) ceną emisyjną Obligacji (w dacie emisji) (wartością początkową).
Uczestnik, w zależności od warunków Programu, będzie mógł zawrzeć jeden bądź więcej Kontraktów Terminowych. W przypadku braku wystąpienia zdarzenia kredytowego Uczestnik otrzyma z każdego Kontraktu Terminowego wypłatę równą różnicy pomiędzy wartością nominalną a wartością emisyjną Obligacji. Uczestnik nie ma jednak gwarancji, czy ostatecznie uzyska wypłatę z Kontraktu Terminowego — wartość końcowa Obligacji będzie bowiem uzależniona od tego, czy na dzień rozliczenia Kontraktu Terminowego po stronie pracodawcy Uczestnika wystąpiło zdarzenie kredytowe; jeżeli zdarzenie kredytowe wystąpi wartość końcowa Obligacji będzie: (i) równa wartości początkowej Obligacji, lub (ii) będzie kształtowała się pomiędzy wartością nominalną Obligacji a jej wartością emisyjną — w obu sytuacjach Uczestnik nie otrzyma wypłaty z tytułu Kontraktu Terminowego lub otrzyma z jego tytułu kwotę niższą niż w przypadku braku zdarzenia kredytowego.
Wskazana konstrukcja Kontraktu Terminowego zapewnia, że pracownicy i członkowie zarządu Wnioskodawcy będą motywowani w swojej codziennej pracy do nie podejmowania nadmiernego ryzyka, tj. ryzyka wykraczającego poza ogólny poziom ryzyka tolerowany przez instytucje finansowe (co mogłoby potencjalnie skutkować wystąpieniem zdarzenia kredytowego u Wnioskodawcy). Jeżeli podejmowane przez nich działania i ryzyko doprowadziłyby do wystąpienia zdarzenia kredytowego u Wnioskodawcy, pracownik / członek zarządu Wnioskodawcy nie uzyska wypłaty z Kontraktu Terminowego lub uzyska wypłatę w niższej wysokości. W rezultacie, uznać należy, że Program będzie motywował pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy do ostrożności w podejmowanych działaniach. Zwiększy on także współodpowiedzialność pracowników i członków zarządu za sytuację finansową Wnioskodawcy. Stanowi to dla Wnioskodawcy zabezpieczenie jego interesów przed nadmiernym ryzykiem finansowym podejmowanym przez pracowników i członków zarządu przy wykonywaniu ich codziennych obowiązków. Dodatkowym zabezpieczeniem interesów Wnioskodawcy jest wprowadzenie zasady, iż wypłata z Kontraktu Terminowego będzie uzależniona od spełnienia przez pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy ewentualnych dodatkowych warunków i kryteriów, np. nie działania na szkodę Wnioskodawcy.
Warto także podkreślić, iż wprowadzenie Programu, z uwagi na możliwość uzyskania w przyszłości przez Uczestników wypłat z Kontraktów Terminowych, powinno zwiększyć przywiązanie Uczestników do ich miejsca pracy. Z założenia, Program będzie motywował pracowników i członków zarządu do lojalności względem Wnioskodawcy i kontynuowania zatrudnienia u Wnioskodawcy. Przynosić to będzie Wnioskodawcy wymierne korzyści, np. zmniejszy odpływ specjalistów do konkurencji, będzie zapobiegać rozprzestrzenianiu się know-how wypracowanego przez Wnioskodawcę, ograniczy koszty ewentualnych rekrutacji nowych pracowników i ich szkoleń, sprzyjać będzie akumulacji wiedzy i doświadczenia w zespole Wnioskodawcy itp.
Podsumowując, Program stanowić będzie istotne narzędzie motywacji pracowników i członków zarządu Wnioskodawcy, zatem wydatki związane z tym Programem ponoszone przez Wnioskodawcę należy uznać za ściśle związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy. Jest to dodatkowy argument przemawiający za możliwością zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy wypłat z Instrumentów Finansowych dokonywanych na rzecz Spółki Celowej przez Wnioskodawcę.
Wnioskodawca pragnie zauważyć, że zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych wydawanych w sprawach programów motywacyjnych (np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. IPPB5/423-1112/11-2/AS: „(...) Należy podzielić stanowisko Wnioskodawcy, iż koszty uczestnictwa pracowników Spółki w Programie, jako koszty o charakterze pośrednim, będą ponoszone w celu osiągnięcia przychodów (utrzymanie cennej kadry pozytywnie wpływa na poziom przychodów generowanych przez Spółkę) oraz zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Udział w Programie minimalizuje ryzyko utraty pracowników cennych dla Wnioskodawcy, a taka utrata mogłaby spowodować utratę części przychodów Spółki lub konieczność poniesienia dodatkowych kosztów na rekrutację nowych pracowników. Ponadto, koszty, którymi Akcjonariusz obciąża i będzie obciążał Spółkę nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W konsekwencji istnieją zatem podstawy, by można było mówić o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem a potencjalnym lub zwiększonym przychodem, dlatego też - co do zasady - wydatki poniesione w związku z realizacją Programu spełniające przedstawione powyżej kryteria, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. (…)”
Biorąc powyższe pod uwagę, wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą ponoszone w celu uzyskania przychodów Wnioskodawcy, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Wypłaty te będą bowiem związane z wdrożeniem Programu, który będzie stanowić:
narzędzie wypełniania przez Wnioskodawcę obowiązków nałożonych przepisami Rozporządzenia i jednocześnie narzędzie zarządzania własnym ryzykiem biznesowym;
istotne narzędzie motywacji pracowników członków zarządu Wnioskodawcy.
Ad. 2 (właściwe udokumentowanie wydatków)
Wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane na rzecz Spółki Celowej będą dokumentowane właściwymi dowodami księgowymi, a ich wartość, termin zapłaty itp. będą wynikały z samych umów o Instrument Finansowy. W ten sposób spełniony zostanie kolejny warunek niezbędny do zakwalifikowania tych wypłat jako kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy.
Ad. 3 (definitywny charakter wydatków)
Wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane na rzecz Spółki Celowej będą miały charakter definitywny i rzeczywisty (co, zgodnie z praktyką podatkową, jest warunkiem uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów). W szczególności, nie jest planowane, aby Wnioskodawca otrzymywał od Spółki Celowej i innego podmiotu zwrot tych wydatków w jakiejkolwiek formie. Oznacza to, że spełniony zostanie kolejny warunek pozwalający na zaliczenie wypłat z Instrumentu Finansowego do kosztów podatkowych Wnioskodawcy.
Ad. 4 (brak wyłączenia na mocy art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP)
Wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane na rzecz Spółki Celowej nie zostały wykluczone z kosztów uzyskanie przychodów na mocy art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP.
W szczególności, wydatki te nie będą podlegały wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o PDOP, zgodnie z którym nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych — do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia, o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4 ustawy o PDOP, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Wypłaty na rzecz Spółki Celowej dokonywane będą przez Wnioskodawcę w wyniku realizacji pochodnego instrumentu finansowego, jakim jest Instrument Finansowy i nie będą rozpoznawane dla celów podatkowych przed dniem realizacji (rozliczenia) Instrumentów Finansowych. Ponadto, wydatki te nie będą powiększały wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych. Brak jest więc podstaw, aby uznać, że wypłaty na rzecz Spółki Celowej podlegałyby wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o PDOP. Wypłaty tego typu nie zostały też wymienione w jakimkolwiek innym punkcie art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP. Zatem, wypłaty Wnioskodawcy z Instrumentów Finansowych powinny być zaliczane do kosztów podatkowych w momencie realizacji Instrumentów Pochodnych.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisane w zdarzeniu przyszłym wypłaty z Instrumentów Finansowych dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP. Wypłaty dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki Celowej będą pozostawały w związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy i zostaną poniesione w celu uzyskania przychodów Wnioskodawcy, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Wypłaty te będą właściwie udokumentowane oraz będą miały definitywny charakter. Nie zostały one także wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP. Spełniają one zatem warunki zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy.
Interpretacja dotyczy przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.