Stanowisko Wnioskodawcy
W świetle art. 15 ust. 1 Ustawy o PDOP kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) powyższej ustawy za koszt podatkowy nie uznaje się wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2. Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana: postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo postanowieniem sądu o: oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a), lub ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.
Stosownie do przepisów art. 35b ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (tj. Dz. U. 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.; dalej jako: ustawa o rachunkowości”) wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Natomiast zgodnie z art. 35b ust. 3 ustawy o rachunkowości, należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość.
W odniesieniu do należności nieściągalnych, od których nie dokonano odpisów aktualizujących ich wartość lub dokonano odpisów w niepełnej wysokości, zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych. W przypadku prezentacji zdarzeń gospodarczych na podstawie międzynarodowych standardów rachunkowości, które w sposób bezpośredni nie regulują kwestii spisania wierzytelności nieściągalnych, Spółka będzie nadal posiłkowała się postanowieniami wprowadzonymi do polityki rachunkowości opartymi na dotychczasowej praktyce.
Decyzja o spisaniu wierzytelności jako nieściągalnej jest podejmowana przez Zarząd Spółki, w sytuacji gdy zaistnieją trwałe przesłanki potwierdzające jej nieściągalność, a Spółka nie będzie dochodziła lub też nie będzie zamierzała dochodzić należności w inny sposób. W ewidencji rachunkowej, dokument w postaci uchwały Zarządu o spisaniu wierzytelności, stanowi dowód, na podstawie którego dokonuje się odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych Spółki.
Jak wynika z analizy zacytowanych wyżej regulacji, w stanie faktycznym opisanym przez Spółkę, będzie ona uprawniona do potraktowania nieściągalnych wierzytelności za koszty podatkowe, o ile spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: wierzytelność zostanie wykazana jako przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o PDOP, nieściągalność wierzytelności zostanie udokumentowana w sposób wskazany w art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP, np. w myśl art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. c) ustawy o PDOP na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, wierzytelność zostanie uznana przez Spółkę jako nieściągalna na podstawie uchwały Zarządu Spółki i rozpoznana w księgach rachunkowych Spółki zgodnie z art. 35b ust. 3 i 4 ustawy o rachunkowości.
Zdaniem Spółki, do określenia momentu zaliczenia do kosztów, zastosowana powinna być zasada generalna, zgodnie z którą koszty pośrednie ujmuje się na moment ich poniesienia.
W świetle art. 15 ust. 4d ustawy o PDOP, koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia, przy czym, za dzień poniesienia kosztu, stosownie do przepisów art. 15 ust. 4e, z zastrzeżeniem ust. 4f-4h, uznaje się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Zatem, jeżeli Spółka rozpoznała daną wierzytelność jako przychód należny w oparciu o art. 12 ust. 3 ustawy o PDOP, a pozostałe przesłanki w zakresie spisania wierzytelności i udokumentowania nieściągalności zostaną spełnione w różnych latach, to Spółki stoi na stanowisku, że zaliczenie do kosztów podatkowych nieściągalnych wierzytelności wobec dłużnika jest na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych możliwe w tym roku podatkowym, w którym zostanie spełniony ostatni ze wskazanych przepisami warunków tj. w momencie, w którym następuje łączne spełnienie wszystkich wskazanych przesłanek.
W konsekwencji, moment zaliczenia do kosztów podatkowych odpisanych nieściągalnych wierzytelności będzie przypadał na ten rok podatkowy, w którym uprawomocnione jest postanowienie sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego, o ile wcześniej Zarząd Spółki podejmie decyzję o spisaniu wierzytelności. Lub też, na moment, w którym Zarząd podejmie decyzję o spisaniu wierzytelności, posiadając odpowiednią informację o uprawomocnieniu się postanowienia sądu o zakończenia postępowania upadłościowego wobec dłużnika Spółki, a należność nie została zaspokojona z majątku dłużnika.
Powyższe podejście proponowane przez Spółkę, tj. określenie momentu zaliczenia nieściągalnych wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w dacie spełnienia łącznie przesłanek ustawowych, znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej dnia 19.07.2010 r., sygn. ILPB3/423-359/10-2/ŁM, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, iż „nieściągalną wierzytelność Spółka będzie mogła zaliczyć do kosztów podatkowych w dacie spełnienia dwóch warunków, tj. odpisania jej jako nieściągalnej oraz odpowiedniego jej udokumentowania, tj. uprawomocnienia się postanowienia sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku.
Nie ma istotnego znaczenia w tym przypadku data otrzymania dokumentu przez Spółkę”. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji wydanej dnia 01.03.2010r., sygn. IPPB3/423-942/09-4/JB, wyraził pogląd, iż „udokumentowanie nieściągalności wierzytelności na podstawie pozostałych postanowień sądu dot. postępowania upadłościowego (art. 16 ust.2 pkt 2 ustawy) następuje w dacie uprawomocnienia się tych postanowień. Nie me istotnego znaczenia w tym przypadku data otrzymania dokumentu”. Analogiczne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji wydanej 29.09.2010 r., sygn. IBPBI/2/423-1222/10/JD.
Reasumując, potraktowanie nieściągalnej wierzytelności jako kosztów podatkowych powinno nastąpić w tym roku podatkowym, w którym wypełnione są wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o PDOP tj. nastąpiło podjęcie decyzji o spisaniu wierzytelności; oraz jest udokumentowana zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP nieosiągalność wierzytelności zarachowanej wcześniej jako przychód podatkowy. Jeżeli przesłanki te są wypełnione są w różnych latach podatkowych, z momentem spełnienia ostatniej z nich Spółka będzie uprawniona do zaliczenia nieściągalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy. Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.