Pytanie
2: Zdaniem Wnioskodawcy, świadczenie usługi analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników będzie uprawniać do korzystania ze zwolnienia podmiotowego przewidzianego na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT.
Dla odpowiedzi na to pytanie zastosowanie mieć będą odpowiednio rozważania dotyczące interpretacji przepisu art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, przedstawione w uzasadnieniu do stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, odpowiednie zastosowanie poczynionych już uwag prowadzi do wniosku, że usługa analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników nie mieści się w pojęciu usług prawniczych ani usług w zakresie doradztwa.
W nawiązaniu do powyższego Wnioskodawca wskazuje, że pierwsza część usługi analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników wskazana w pkt 1 zdarzenia przyszłego, tj. analiza zobowiązań klienta przetwarzanych przez rejestry dłużników, polega na przygotowaniu raportu podsumowującego posiadane zobowiązania wraz z informacją o ich wpływie na ocenę ryzyka kredytowego. Raport nie zawiera porad ani wskazań co do ewentualnego postępowania z tymi zobowiązaniami. W związku z tym, ta część usługi jawi się jako usługa finansowa niestanowiąca usługi o charakterze doradczym, ani tym bardziej usługi prawniczej.
W odniesieniu do drugiej części planowanej usługi, wskazanej w pkt 2 zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca zwraca uwagę, że stanowi ona reprezentowanie klienta de facto tożsame z reprezentacją klienta wykonywaną w ramach usługi objętej pytaniem nr 1, a jedyna różnica polega na innym celu działania.
W związku z tym, reprezentacja, o której mowa w zdarzeniu przyszłym, charakteryzuje się następującymi cechami, kluczowymi zdaniem Wnioskodawcy dla odpowiedzi na postawione pytanie: stanowi wykonywanie jedynie czynności faktycznych, nie obejmuje dokonywania: (i) czynności prawnych, np. podpisywania porozumień w imieniu klienta; (ii) czynności procesowych, tj. występowania w imieniu klienta przed sądami lub w postępowaniach przed organami administracji publicznej, nie musi być wykonywana przez prawnika i nie wymaga wykształcenia prawniczego, nie obejmuje udzielania porad klientowi ani wskazywania mu sposobu postępowania w danej sprawie, klient nie jest informowany o zamierzonej strategii postępowania przez świadczącego usługę.
Powyższe cechy powodują, według Wnioskodawcy, że usługa analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, nie stanowi żadnej z usług, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, a w związku z tym uprawnia Wnioskodawcę do korzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.
U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika. Z treści art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W świetle art. 113 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Natomiast, na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy, do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się: wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju; odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem: transakcji związanych z nieruchomościami, usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, usług ubezpieczeniowych - jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych; odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
W myśl art. 113 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1 i 9, mogą zrezygnować ze zwolnienia określonego w ust. 1 i 9 pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia, a w przypadku podatników rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, którzy chcą zrezygnować ze zwolnienia od pierwszej wykonanej czynności – przed dniem wykonania tej czynności.
Jak stanowi art. 113 ust. 5 ustawy, jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Stosownie do art. 113 ust. 9 ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1. W świetle art. 113 ust. 10 ustawy, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę określoną w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Zgodnie z art. 113 ust. 11 ustawy, podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Przepis ust. 11 stosuje się odpowiednio do podatnika będącego osobą fizyczną, który przed zakończeniem działalności gospodarczej utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, a następnie rozpoczął ponownie wykonywanie czynności, o których mowa w art. 5 (art. 113 ust. 11a ustawy).
Z kolei przepis art. 113 ust. 13 ustawy, stanowi, że zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników: dokonujących dostaw: towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy, towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem: energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0), wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji, budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b, terenów budowlanych, nowych środków transportu; świadczących usługi: prawnicze, w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego, jubilerskie; nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.
Biorąc pod uwagę powołany powyżej przepis art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy stwierdzić należy, że ze zwolnienia podmiotowego od podatku nie korzystają m.in. usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa. Wobec powyższego podkreślić należy, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie definiują pojęcia doradztwa. W potocznym rozumieniu termin „doradztwo” obejmuje szereg usług doradczych, np.: podatkowe, prawne, finansowe. Zakres znaczeniowy pojęcia „usługi w zakresie doradztwa” jest szerszy niż termin „usługi w zakresie doradztwa prawnego”. Wobec braku w ustawie definicji doradztwa należy posiłkowo odwołać się do wykładni językowej.
Zgodnie z definicją zawartą w internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl), pod pojęciem „doradcy” należy rozumieć tego „kto udziela porad”. Natomiast „doradzać”, w myśl powołanego wyżej Słownika Języka Polskiego PWN, oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Na podobny kierunek wskazuje również potoczne rozumienie tego terminu, zgodnie z którym „doradztwo” to udzielanie porad, opinii i wyjaśnień. Tak więc doradztwo jest udzielaniem fachowych opinii, porad, np. ekonomicznych, czy finansowych. Zatem użyty w ustawie o podatku od towarów i usług termin „usługi w zakresie doradztwa” należy rozumieć szeroko.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca świadczy usługę reprezentowania klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty zobowiązań. Zakres czynności ogranicza się do prowadzenia negocjacji z wierzycielami w imieniu dłużnika na podstawie otrzymanego pełnomocnictwa. Wnioskodawca zobowiązuje się wobec klienta jedynie do starannego działania w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty, jednocześnie nie ponosi odpowiedzialności za skutki negocjacji, w szczególności nie gwarantuje osiągnięcia konkretnego rezultatu. Klient nie otrzymuje informacji o zamierzonym sposobie postępowania przez świadczącego usługę.
Czynności objęte zakresem niniejszej usługi nie wymagają wykształcenia prawniczego i faktycznie nie będą wykonywane przez prawnika. W ramach reprezentacji dokonywane są tylko czynności faktyczne w imieniu klienta, tj. negocjowanie korzystniejszych warunków spłaty zobowiązań, natomiast nie dochodzi do wykonywania czynności prawnych. Ewentualne porozumienia w zakresie wynegocjowanych przez Wnioskodawcę warunków są zawierane osobiście przez klienta. Ponadto, Wnioskodawca nie reprezentuje klienta przed sądami. Podjęciu i prowadzeniu negocjacji nie towarzyszy świadczenie jakichkolwiek usług o charakterze doradczym dla klienta.
Przed zleceniem negocjacji klient informowany jest jedynie o zakresie usług świadczonych przez Wnioskodawcę i warunkach ich realizacji, które określone są w umowie z klientem oraz regulaminie świadczenia usług. Następnie klient wypełnia kwestionariusz opisujący jego sytuację majątkową, posiadane zadłużenie i przyczyny jego powstania, wskazujący szczegóły zobowiązań. Po dostarczeniu wymaganych dokumentów i potwierdzeniu zlecenia, następuje rozpoczęcie świadczenia usług przez Wnioskodawcę. Wartość sprzedaży, ustalona zgodnie z art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w poprzednim roku podatkowym łącznie nie przekroczyła kwoty 150.000 zł.
Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej rozważa rozpoczęcie świadczenia usługi polegającej na analizie i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników. Usługa ta składałaby się z następujących czynności: szczegółowa analiza raportów lub dokumentów zawierających informacje o obecnych lub przeszłych zobowiązaniach klienta przetwarzanych przez rejestry dłużników. Analiza dokonywana byłaby w oparciu o dokumenty dostarczone przez klienta.
Wynik analizy przedstawiany byłby klientowi w postaci raportu podsumowującego posiadane zobowiązania, zawierającego informacje o wpływie posiadanych zobowiązań na ocenę ryzyka kredytowego dokonywaną przez banki oraz inne instytucje dokonujące takiej oceny.
Raport nie zawiera porad, wskazań ani rekomendacji co do ewentualnego postępowania z tymi zobowiązaniami; reprezentacja klienta przed wierzycielami i/lub innymi instytucjami wskazanymi przez klienta, które dokonały wpisu o historii płatniczej klienta w rejestrach dłużników oraz prowadzenie korespondencji z tymi instytucjami mającej na celu doprowadzenie do zaprzestania przetwarzania wpisu o zobowiązaniach klienta w rejestrach dłużników w celach dokonywania analizy oceny ryzyka kredytowego. W odniesieniu do pkt 2, zakres czynności ogranicza się do prowadzenia negocjacji z wierzycielami w imieniu dłużnika na podstawie otrzymanego pełnomocnictwa.
Wnioskodawca zobowiązuje się wobec klienta jedynie do starannego działania w wyżej określonym celu, jednocześnie nie ponosi odpowiedzialności za skutki negocjacji, w szczególności nie gwarantuje osiągnięcia konkretnego rezultatu. Klient nie otrzymuje informacji o zamierzonym sposobie postępowania przez świadczącego usługę. Czynności objęte zakresem niniejszej usługi nie wymagają wykształcenia prawniczego i faktycznie nie będą wykonywane przez prawnika. W ramach reprezentacji wykonywane są tylko czynności faktyczne w imieniu klienta, natomiast nie dochodzi do dokonywania czynności prawnych.
Ewentualne porozumienia między Wnioskodawcą a wierzycielami lub innymi instytucjami są zawierane osobiście przez klienta. Ponadto, Wnioskodawca nie reprezentuje klienta przed sądami.
W ramach świadczenia usług polegających na analizie i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników, które zostały wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca: nie będzie dokonywał dostaw, o których mowa w art. 113 ust. 13 pkt 1 ww. ustawy, nie będzie wykonywał usług jubilerskich, wedle swojej oceny nie będzie również wykonywał usług prawniczych ani w zakresie doradztwa, niemniej Wnioskodawca nie wyklucza możliwości uznania przez odpowiednie organy administracji publicznej tychże usług analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników za usługi prawnicze lub usługi w zakresie doradztwa.
Przy tak przedstawionym opisie sprawy Zainteresowany ma wątpliwości dotyczące zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług, świadczonych usług reprezentacji klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty oraz zwolnienia od podatku usług analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników, których świadczenie Wnioskodawca rozważa rozpocząć.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie kluczowym elementem jest ustalenie, czy wskazane we wniosku usługi, które są i mają być wykonywane w ramach prowadzonej działalności, należy zaliczyć do usług, których świadczenie nie uprawnia do korzystania ze zwolnienia od podatku w rozumieniu art. 113 ust. 1 i 9 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że w odniesieniu do świadczonych przez Wnioskodawcę usług reprezentacji klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty nie ma miejsca wyłączenie od zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy.
Podjęciu i prowadzeniu negocjacji – jak wskazano we wniosku – nie towarzyszy bowiem świadczenie jakichkolwiek usług o charakterze doradczym dla klienta. W ramach reprezentacji nie dochodzi także do wykonywania czynności prawnych. Z opisu sprawy nie wynika również, aby w ramach świadczenia ww. usług reprezentacji klienta Wnioskodawca wykonywał inne czynności wskazane w art. 113 ust. 13 ustawy. Ponadto – co istotne – wartość sprzedaży, ustalona zgodnie z art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w poprzednim roku podatkowym łącznie nie przekroczyła kwoty 150.000 zł.
W konsekwencji, świadcząc usługi reprezentacji klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty, Wnioskodawca może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy, do momentu przekroczenia kwoty określonej w ust. 1, tj. kwoty 150.000 zł.
Przechodząc natomiast do kwestii zwolnienia od podatku usług polegających na analizie i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników, których świadczenie Wnioskodawca planuje rozpocząć, podkreślić należy – co wynika z opisu sprawy – że w przypadku tych usług również nie dochodzi do dokonywania czynności prawnych i w ramach świadczenia tych usług Wnioskodawca nie będzie dokonywał dostaw, o których mowa w art. 113 ust. 13 pkt 1 ustawy, nie będzie wykonywał usług jubilerskich, jak również – w ocenie Zainteresowanego – nie będzie wykonywał usług prawniczych ani w zakresie doradztwa.
Z powyższego wynika, że w momencie, gdy Wnioskodawca rozpocznie świadczenie opisanych usług będzie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku VAT wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy. Natomiast jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie straci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że: Świadczenie usług reprezentacji klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty, zgodnie z opisem stanu faktycznego, uprawnia do korzystania ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy; Świadczenie usług analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, uprawnia do korzystania ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy.
Wnioskodawca będzie mógł korzystać ze zwolnienia podmiotowego do momentu, gdy wartość sprzedaży zwolnionej od podatku przekroczy kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, tj. kwotę 150.000 zł. Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Interpretacja dotyczy: zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w zakresie zwolnienia od podatku zgodnie z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku świadczenia usług reprezentacji klienta przed jego wierzycielami w celu uzyskania korzystniejszych warunków spłaty, zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji w zakresie zwolnienia od podatku zgodnie z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku świadczenia usług analizy i optymalizacji danych przetwarzanych przez rejestry dłużników.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.