Pytania
1) Czy dostawa Nieruchomości nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia ani w okresie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, a w konsekwencji czy jej sprzedaż korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT?
2) Jeżeli odpowiedź na pytanie pierwsze zostanie uznana za prawidłową - czy Sprzedający oraz Kupujący będą uprawnieni, na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, do rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania całej dostawy podatkiem VAT, a tym samym czy Kupującemu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu Nieruchomości, pod warunkiem wystawienia przez Sprzedającego faktury dokumentującej dostawę Nieruchomości oraz otrzymania tej faktury przez Kupującego?
3) Czy zaliczki uiszczone przez Kupującego na podstawie Umowy przedwstępnej, do momentu skutecznego złożenia przez strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT? Zainteresowani wskazują, że pytania przedstawione we wniosku należy przyporządkować w następujący sposób: Pytanie nr 1 – dotyczy zdarzenia przyszłego, ponieważ odnosi się do planowanej dostawy Nieruchomości. Pytanie nr 2 – dotyczy zdarzenia przyszłego, ponieważ odnosi się do planowanej rezygnacji ze zwolnienia, opodatkowania dostawy oraz prawa Kupującego do odliczenia VAT przy nabyciu Nieruchomości.
Pytanie nr 3 – dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, ponieważ odnosi się do zaliczek już uiszczonych na podstawie umowy przedwstępnej, a także ich rozliczenia w związku z planowanym złożeniem oświadczenia o wyborze opodatkowania dostawy.
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Zainteresowanych: 1) Dostawa Nieruchomości nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia ani w okresie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, a w konsekwencji jej sprzedaż korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
2) Z uwagi na to, że w ocenie Zainteresowanych sprzedaż Nieruchomości podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Sprzedający oraz Kupujący będą uprawnieni, na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, do rezygnacji z tego zwolnienia i opodatkowania całej dostawy VAT, a tym samym Kupującemu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu Nieruchomości, pod warunkiem wystawienia przez Sprzedającego faktury dokumentującej dostawę Nieruchomości oraz otrzymania tej faktury przez Kupującego.
3) Do momentu skutecznego złożenia przez strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zaliczki uiszczone przez Kupującego na podstawie Umowy przedwstępnej, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT. Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych do pytania nr 1 W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii.
Natomiast, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Powyższe oznacza, iż opodatkowanie VAT sprzedaży gruntu, na którym posadowiony jest budynek lub budowla, będzie uzależnione od sposobu opodatkowania budynku lub budowli na tym gruncie posadowionych. Ustawa o VAT nie definiuje pojęć „budynku” ani „budowli”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do ustawy - Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: „Prawo budowlane”), budynek to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach.
Natomiast stosownie do treści art. 3 pkt 3 tej samej ustawy pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Przedmiotem Umowy przedwstępnej jest zobowiązanie Sprzedającego i Kupującego do zawarcia w przyszłości przyrzeczonej umowy sprzedaży, na mocy której Sprzedający przeniesie na Kupującego własność Nieruchomości, stanowiących obszar planowanej inwestycji deweloperskiej realizowanej zgodnie z nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem sytuacji, w której dostawa ta dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia, lub przed nim, lub gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż dwa lata.
Z powyższego przepisu wynika, że co do zasady dostawa budynków, budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia z VAT, chyba że dostawa dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia bądź przed nim, albo gdy okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie przekroczył dwóch lat. Z kolei zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy VAT przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zatem, pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku / budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku / budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku / budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika - bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku / budowli. Biorąc pod uwagę, że Nieruchomość została oddana do użytkowania (…) wraz z częściami wspólnymi i infrastrukturą parkingową, uznać należy, że do pierwszego zasiedlenia doszło w przeszłości, ponad 2 lata planowaną sprzedażą przez Sprzedającego.
Zatem w ocenie Zainteresowanych, znajdujące się na terenie Nieruchomości budowle zostały już wcześniej zasiedlone w związku z ich wykorzystywaniem w ramach funkcjonowania …, a obecnie nie spełniają kryteriów nowego, podlegającego pierwszemu zasiedleniu obiektu budowlanego. Co więcej, na terenie Nieruchomości w dalszym ciągu znajdują się budowle trwale związane z gruntem, co świadczy o zabudowaniu gruntu. Co także istotne, zakres pojęciowy „budynku” i „budowli” należy rozpatrywać możliwie szeroko.
Wynika to z tego, że analizowane wyżej przepisy ustawy o VAT stanowią krajową implementację Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.). Dyrektywa ta w art. 12 ust. 2 obejmuje tym pojęciem „dowolna konstrukcję trwale związaną z gruntem”. W szczególności, mimo rozbiórki budynku dawnej …, teren posiada elementy świadczące o jego zabudowaniu, co Zainteresowani wykazują niżej.
Podkreślić należy, że nie jest konieczne, aby każdy z niżej opisanych elementów spełniał definicję budynku lub budowli, gdyż wystarczy, by jakikolwiek z nich stanowił budynek lub budowlę, co skutkuje tym, że grunt nie ma statusu niezabudowanego. ‒ sieci elektroenergetyczne zlokalizowane w granicach terenu opracowania, ‒ przyłącze elektroenergetyczne - dwie skrzynki przyłączeniowe …, ‒ istniejące sieci uzbrojenia terenu: o sieć …, o sieć …, o sieć ...
W ocenie Zainteresowanych ww. elementy stanowią budowlę, co potwierdza interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”) z dnia 16 czerwca 2025 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.149.2025.2.MG: „Na nieruchomości znajdują się również instalacje, przyłącza, wewnątrzzakładowe sieci wodociągowe, przyłącza i wewnątrzzakładowe sieci kanalizacji sanitarnej, kanalizacja deszczowa i wewnątrzzakładowe sieci energetycznej, które stanowią budowle - obiekty liniowe”. Powyższa interpretacja indywidualna dotyczyła skutków w podatku VAT sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, w tym możliwość zastosowania zwolnień przy dostawie nieruchomości.
Na potrzeby tej oceny organ potwierdził, że instalacje, przyłącza oraz sieci wodociągowe, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz sieci elektroenergetyczne stanowią budowle jako obiekty liniowe, odwołując się do definicji z Prawa budowlanego. W konsekwencji wskazał, że grunt z taką infrastrukturą nie jest niezabudowany, co wyklucza zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a sprzedaż nieruchomości zabudowanej może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (przy spełnieniu przesłanki upływu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia) wraz z gruntem na zasadzie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę charakter analizowanych obiektów liniowych oraz przedstawioną interpretację, należy uznać, że elementy spełniają przesłanki uznania je za „budowlę” w rozumieniu obowiązujących przepisów. ‒ żelbetowy zbiornik retencyjny …; Zdaniem Zainteresowanych, żelbetowy zbiornik retencyjny stanowi budowlę, co znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z dnia 6 maja 2022 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.300.2022.1.AB: „Na działce, która powstanie w wyniku podziału działki nr 13 znajdują się rów melioracyjny i Zbiornik retencyjny, które stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane”.
Organ podatkowy zaakceptował, że zbiornik retencyjny stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co oznacza, że nieruchomość, na której jest on posadowiony, należy traktować jako grunt zabudowany na gruncie przepisów ustawy o VAT. W konsekwencji Dyrektor KIS dokonał oceny skutków podatkowych planowanej dostawy nieruchomości, w szczególności w zakresie możliwości zastosowania zwolnień przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, z uwzględnieniem przesłanek dotyczących pierwszego zasiedlenia oraz upływu dwóch lat.
Biorąc pod uwagę charakter analizowanego obiektu oraz przedstawioną interpretację, należy uznać, że żelbetowy zbiornik retencyjny spełnia przesłanki uznania go za „budowlę” w rozumieniu obowiązujących przepisów. ‒ jezdnia asfaltowa - ulica …; Jezdnia asfaltowa, według Zainteresowanych, kwalifikuje się jako budowla, czego potwierdzeniem jest interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 10 styczna 2023 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.797.2022.2.AK: „Drogi utwardzone w całości lub w części asfaltem znajdujące się na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5 są budowlami w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane”.
Organ podatkowy przyjął, że nawierzchnie asfaltowe stanowią budowle, obiekty liniowe, trwale związane z gruntem, a tym samym przekazywane działki należy kwalifikować jako grunty zabudowane budowlami, co determinuje sposób opodatkowania. W konsekwencji analizie podlegało zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT oraz zasada z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę charakter analizowanego obiektu oraz przedstawioną interpretację, należy uznać, że jezdnia asfaltowa spełnia przesłanki uznania jej za „budowlę” w rozumieniu obowiązujących przepisów. ‒ tereny utwardzone w postaci chodników oraz alejek wykonanych z kostki brukowej; W ocenie Zainteresowanych, tereny utwardzone w postaci chodników oraz alejek wykonanych z kostki brukowej, powinny zostać zakwalifikowane jako budowla, co znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z dnia 15 lipca 2025 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.410.2025.2.MG: „(...) chodnik z kostki brukowej stanowi budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane”.
Dyrektor KIS potwierdził, że chodnik z kostki brukowej stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co w konsekwencji oznacza, że grunt nie jest traktowany jak niezabudowany. W efekcie, na gruncie VAT zastosowanie znajduje art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, a dostawa nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jeżeli następuje po pierwszym zasiedleniu i po upływie co najmniej dwóch lat. Biorąc pod uwagę charakter analizowanego obiektu oraz przedstawioną interpretację, należy uznać, że tereny utwardzone spełniają przesłanki uznania ich za „budowlę” w rozumieniu obowiązujących przepisów.
Należy podkreślić, że teren uznaje się za zabudowany tak długo, jak znajdują się na nim obiekty spełniające definicję budynku lub budowli. Dopiero gdy w wyniku prac rozbiórkowych przestaną one spełniać kryteria przewidziane w Prawie budowlanym, teren staje się gruntem niezabudowanym. Aktualnie na Nieruchomości znajdują się ww. obiekty, takie jak sieci elektroenergetyczne, sieci uzbrojenia terenu, zbiornik retencyjny, jezdnia asfaltowa czy tereny utwardzone, które są kwalifikowane jako budowle w świetle przepisów i praktyki interpretacyjnej Dyrektora KIS.
W konsekwencji należy uznać, że Nieruchomości nie mają charakteru gruntu niezabudowanego, lecz stanowią nieruchomości zabudowane, a więc budynki i budowle w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z powyższym, słuszne jest uznanie, że dostawa Nieruchomości nie będzie stanowiła dostawy w ramach pierwszego zasiedlenia, lecz dostawę obiektów już zasiedlonych w przeszłości. Tym samym, mając na uwadze budowle znajdujące się na Nieruchomościach, ich dostawa będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jednocześnie Zainteresowani wskazują, że mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące regulacje, nie sposób uznać dostawy Nieruchomości w sposób odmienny niż określono powyżej. W szczególności dostawa ta nie może zostać zakwalifikowana w szczególności jako: ‒ teren zabudowany, którego dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub w ciągu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia Na terenie Nieruchomości nie prowadzono działań o charakterze inwestycyjnym, roboty polegały wyłącznie na demontażu naziemnych konstrukcji dawnej …, bez prowadzenia robót, które mogłyby doprowadzić do powstania nowego budynku lub nowej budowli.
Zachowane na terenie Nieruchomości elementy infrastruktury, takie jak: sieci uzbrojenia terenu, jezdnia asfaltowa czy sieci oraz przyłącze elektroenergetyczne są pozostałością poprzedniego zagospodarowania terenu, a nie rezultatem jakiegokolwiek ulepszenia lub wytworzenia nowych obiektów. A zatem, przeprowadzone prace nie stanowiły wybudowania nowego obiektu albo ulepszenia istniejących budowli w zakresie przekraczającym 30% ich wartości początkowej, o którym mowa w art. 2 pkt 14 lit. b ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę powyższe, kwalifikacja transakcji sprzedaży Nieruchomości jako dostawy w ramach pierwszego zasiedlenia nie ma wystarczających podstaw, gdyż na terenie Nieruchomości nie powstały żadne obiekty budowlane, nie są prowadzone prace zmierzające do ich wytworzenia, ani nie są one planowane do czasu przekazania Nieruchomości.
W konsekwencji sprzedaż Nieruchomości nie będzie objęta obowiązkowemu opodatkowaniu VAT, na tej podstawie. ‒ teren niezabudowany niestanowiący terenu budowlanego Wskazać należy, że na Nieruchomościach znajdują się elementy trwale związane z gruntem, co zostało opisane szerzej w powyższej części niniejszego wniosku, a tym samym nie sposób uznać, że jest to teren niezabudowany. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Definicja terenów budowlanych zawarta jest w art. 2 pkt 33 ustawy VAT.
Są nimi grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wskazują organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych, przedmiotowe zwolnienie ma zastosowanie jedynie do takich transakcji dostawy, których przedmiotem jest grunt niezabudowany, a jednocześnie nieposiadający przeznaczenia budowlanego. W konsekwencji ze zwolnienia mogą korzystać wyłącznie dostawy gruntów kwalifikowanych jako tereny o charakterze rolnym, leśnym itp.
(interpretacja indywidualna z dnia 28 lutego 2025 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.760.2024.2.AB, interpretacja indywidualna z dnia 27 maja 2025 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.133.2025.2.AM, interpretacja indywidualna z dnia 6 czerwca 2025 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.225.2025.2.KS). Biorąc pod uwagę, Uchwałę Nr …. Rady … z dnia … (…) wraz z Załącznikiem 1, wszystkie wskazane tereny składające się na Nieruchomości stanowią tereny przeznaczone na cele budowlane. Nawet w przypadku terenu …, którego podstawowym przeznaczeniem jest zieleń urządzona, plan miejscowy dopuszcza lokalizację obiektów budowlanych, a zatem również ma on charakter budowlany.
Biorąc pod uwagę powyższe, Nieruchomości nie spełniają przesłanek do zakwalifikowania ich jako terenu niezabudowanego niestanowiącego terenu budowlanego. ‒ teren niezabudowany stanowiący teren budowlany W celu uznania, że Nieruchomości spełniają przesłanki do takiej kwalifikacji, istniejące na działkach obiekty trwale związane z gruntem musiałyby zostać uznane za niewystarczające do nadania terenu charakteru zabudowanego. Oznaczałoby to przyjęcie, że zachowane elementy konstrukcyjne, infrastrukturalne oraz komunikacyjne nie spełniają definicji budynku lub budowli.
Biorąc pod uwagę zaprezentowane w poprzedniej części wniosku stanowisko, zgodnie z którym zlokalizowane na Nieruchomości instalacje oraz pozostałe elementy infrastruktury spełniają definicję budowli, kwalifikacja gruntów jako terenów niezabudowanych stanowiących teren budowlany, nie znajduje zastosowania. ‒ traktowanie dostawy Nieruchomości jako przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Wskazać należy, że w ramach transakcji sprzedaży Nieruchomości nie dojdzie do przeniesienia na Kupującego wielu istotnych aktywów definiujących przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, takich jak umowa o zarządzanie Nieruchomością, umowy związane z obsługą administracyjną, umowy związane z obsługą serwisową Nieruchomości, wierzytelności i inne prawa majątkowe, umowa rachunku bankowego, czy też środki pieniężne należące do Sprzedającego.
Przedmiotem sprzedaży nie będą również księgi i dokumenty związane z prowadzeniem przez Sprzedającego działalności gospodarczej, nazwa przedsiębiorstwa Sprzedającego ani know-how dotyczący prowadzonej przez niego działalności gospodarczej czy też źródła jej finansowania. Działalność gospodarcza na Nieruchomości nie jest prowadzona, funkcje użytkowe obiektu ustały, a sam budynek został poddany pracom rozbiórkowym. W konsekwencji nie istnieje żaden zespół składników mogący realizować poprzednie zadania gospodarcze ani tym bardziej posiadający zdolność do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę, należy uznać, że Nieruchomości mają charakter terenów zabudowanych ze względu na znajdujące się na nich budowle trwale związane z gruntem, a ich dostawa (tj. dostawa budowli) nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia ani w okresie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, co oznacza, że korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych do pytania nr 2 Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: 1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; 2) złożą: a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów ‒ zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy o VAT oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać: 1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy; 2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części – w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a; 3) adres budynku, budowli lub ich części. Wskazać należy, że na moment sprzedaży Nieruchomości, która będzie podlegać zwolnieniu z podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zarówno Kupujący, jak i Sprzedający będą zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Tym samym, podmioty te będą uprawnione, na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, do rezygnacji z ww. zwolnienia i opodatkowania VAT dostawy Nieruchomości w całości. Jeżeli Strony skutecznie skorzystają z tego uprawnienia poprzez zgodne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia zawarte w umowie przyrzeczonej, sprzedaż Nieruchomości będzie w całości opodatkowana VAT.
Jak stanowi art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, przez kwotę podatku naliczonego rozumie się sumę podatku wykazanego na fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu: 1) nabycia towarów i usług, 2) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jeżeli w danym okresie rozliczeniowym kwota podatku naliczonego przewyższa kwotę podatku należnego, podatnik może obniżyć podatek należny za kolejne okresy rozliczeniowe o powstałą różnicę lub wystąpić o jej zwrot na rachunek bankowy. Jednocześnie, na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego lub zwrotu różnicy podatku nie przysługuje podatnikom, którzy nie dokonali rejestracji jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 86 ust. 2 pkt 7. Mając na uwadze powyższe regulacje, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje jedynie wtedy, gdy spełnione są określone warunki.
Odliczenia może dokonać wyłącznie podatnik zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, a nabyte towary i usługi, od których podatek został naliczony, muszą służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych. Kluczowym wymogiem jest więc istnienie związku pomiędzy dokonanymi zakupami a działalnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Mając na uwadze, że Kupujący jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, a nabywana Nieruchomość będzie służyła działalności opodatkowanej, polegającej na ich dostawie w całości lub po uprzednim dokonaniu ich podziału - w częściach na rzecz podmiotu lub podmiotów trzecich, należy uznać, że spełnione są warunki umożliwiające skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego. W konsekwencji Kupującemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu Nieruchomości, pod warunkiem otrzymania faktury.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych do pytania nr 3 Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem: 1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b; 2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4. Aby zapłatę na poczet przyszłej należności uznać za zaliczkę musi ona być powiązana z konkretną przyszłą transakcją.
Zatem w momencie wpłaty musi być znany towar, czy usługa, na które zostaną one przeznaczone. Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy: a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Przy czym pkt 1 ww. przepisu wskazuje na sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Jak natomiast wynika z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Tym samym w świetle przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika, w tym również otrzymanie części zapłaty przed dokonaniem sprzedaży. Niemniej, przepisy ustawy o VAT nie nakładają na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy.
Co więcej, wskazać należy, że faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też np. otrzymania zaliczki, przedpłaty). Podsumowując powyższe rozważania, uzyskanie przez sprzedającego przedpłaty (zaliczki) z tytułu przyszłych dostaw, co do zasady skutkuje obowiązkiem wystawienia faktury, jeżeli towary lub usługi, których ona dotyczy nie są zwolnione z opodatkowania. Odnosząc powyższe, do przedmiotowego stanu faktycznego, Kupujący dokonał wpłaty środków do depozytu notarialnego, celem uiszczenia zaliczki na nabycie Nieruchomości, zgodnie z Umową przedwstępną.
Wpłata środków do depozytu notarialnego nie stanowi jednak otrzymania zapłaty przez sprzedającego, ponieważ do momentu ich uwolnienia sprzedający nie uzyskuje władztwa ekonomicznego nad płatnością. Depozyt notarialny ma charakter zabezpieczający i nie powoduje przeniesienia dyspozycji nad środkami, a zatem jest zdarzeniem pozostającym poza zakresem VAT. Dopiero moment wypłaty środków z depozytu i ich realne przekazanie sprzedającemu skutkują powstaniem obowiązku podatkowego po jego stronie, co zgodnie z Umową przedwstępną powinno nastąpić najpóźniej w ciągu jednego dnia od momentu ich wpłaty przez Kupującego do depozytu notarialnego.
Zatem otrzymana przez Sprzedającego zaliczka na poczet ceny sprzedaży Nieruchomości, mieści się w dyspozycji art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, w związku z możliwością określenia przedmiotu transakcji, na poczet której zostaje ona wpłacana, tj. dostawy Nieruchomości. Powyższe uregulowane jest również w Umowie przedwstępnej, a także brak jest zapisów świadczących o możliwości zarachowania ww. zaliczki na poczet sprzedaży innych towarów. Jednocześnie, w momencie uzyskania przez Sprzedającego wartości zaliczki, po jego stronie powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT.
Przy czym, zdaniem Wnioskodawców dostawa Nieruchomości będzie podlegała zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Skoro z ww. przepisów ustawy o VAT wynika ustawowe zwolnienie z podatku, które wyłącznie mocą woli stron transakcji może być zmienione na opodatkowanie VAT, należy uznać, że w momencie podjęcia przez strony transakcji ostatecznej decyzji o rezygnacji ze zwolnienia od podatku (złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania przedmiotowej dostawy Nieruchomości) powstanie nowa okoliczność, w wyniku której dostawa Nieruchomości będzie opodatkowana właściwą stawką podatku.
Przedmiotowa transakcja nie będzie więc korzystała ze zwolnienia dopiero, gdy Sprzedający i Kupujący złożą zgodne oraz skuteczne oświadczenie o wyborze opodatkowania sprzedaży Nieruchomości. W momencie otrzymania zaliczki, a także podpisania Umowy przedwstępnej Sprzedający i Kupujący nie podjęli decyzji o rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Należy zatem uznać, że dopiero w momencie podjęcia przez ww. strony transakcji ostatecznej decyzji i złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania dostawy w treści umowy przyrzeczonej, powstanie obowiązek uwzględnienia podatku należnego od kwoty zaliczki w deklaracji za bieżący okres rozliczeniowy, w którym zaistniało zdarzenie powodujące zmianę opodatkowania. Przy czym, wyrażenie woli Sprzedającego i Kupującego do złożenia ww. oświadczenia w Umowie przedwstępnej, nie jest równoznaczne z jego złożeniem.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT rezygnacja ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 ust. 10 i wybór opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, jest możliwa pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: 1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; 2) złożą: a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Ponadto, w myśl art. 43 ust. 11 ustawy o VAT oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać: 1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy; 2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a; 3) adres budynku, budowli lub ich części. Zatem zgodnie z przepisami ustawy o VAT podatnicy mogą złożyć oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia dostawy nieruchomości również w treści aktu notarialnego.
W takim przypadku nie muszą składać w tym zakresie dodatkowego (odrębnego) oświadczenia organom podatkowym przed dniem dokonania dostawy tych obiektów. Oświadczenie takie musi jednak znaleźć się w akcie notarialnym, do zawarcia którego doszło w związku z dostawą budynku, budowli lub ich części. Zawarcie umowy przyrzeczonej do Umowy przedwstępnej i dostawa Nieruchomości są uzależnione od spełnienia warunków przewidzianych w Umowie przedwstępnej. Jeżeli zatem, warunki nie zostaną spełnione, nie dojdzie do dostawy Nieruchomości.
W konsekwencji powyższego, złożenie oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania VAT w Umowie przedwstępnej lub odrębnie, ale przed wypłatą zaliczki, w tej sytuacji nie byłoby skuteczne, ponieważ nie byłoby to oświadczenie zawarte w akcie notarialnym zawartym w związku z dostawą Nieruchomości, a także strony nie byłoby w stanie wskazać planowanej daty dostawy.
Tym samym, mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że zapłata zaliczki za Nieruchomości, przed złożeniem oświadczenia Sprzedającego i Kupującego o wyborze opodatkowania dostawy nieruchomości zabudowanej będzie korzystać ze zwolnienia od podatku do czasu złożenia przez strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. W związku z powyższym ukształtowała się praktyka organów podatkowych, zgodnie z którą zaliczka lub zadatek dotyczące dostawy nieruchomości objętej zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, otrzymane przed złożeniem oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia, również korzystają ze zwolnienia z VAT.
W momencie otrzymania płatności strony nie tylko nie składają jeszcze oświadczenia, ale również nie ma pewności, czy w ogóle będą mogły je złożyć przy finalizacji transakcji, np. w przypadku niespełnienia warunków wymaganych do opodatkowania lub odstąpienia od złożenia przedmiotowego oświadczenia, również w sytuacji, gdy Umowa przedwstępna zobowiązuje do tego strony transakcji. Dopiero złożenie zgodnego oświadczenia o wyborze opodatkowania w treści umowy przyrzeczonej rodzi obowiązek rozliczenia podatku należnego od kwoty otrzymanej wcześniej zaliczki.
Jednocześnie, w przypadku złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia VAT, obowiązek podatkowy w stosunku do otrzymanej zaliczki powstaje w momencie złożenia tego oświadczenia, a nie ze skutkiem wstecznym na moment otrzymania zaliczki.
Takie stanowisko zostało przykładowo wyrażone przez Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 28 lutego 2019 r., nr 0115-KDIT1-3.4012.863.2018.2.EB: „Tak więc w przedmiotowej sprawie - jeżeli strony transakcji podejmą ostateczną decyzję o rezygnacji ze zwolnienia od podatku sprzedaży opisanych budynków i budowli - a wcześniej zostaną wystawione faktury dokumentujące otrzymanie zadatku oraz zaliczek na poczet tej dostawy ze zwolnieniem od podatku, koniecznym będzie wystawienie faktur korygujących do faktur zaliczkowych.
Należy jednak zauważyć, że jeżeli na dzień otrzymania ww. wpłat nie zostanie podjęta decyzja o rezygnacji ze zwolnienia od podatku dla tej transakcji, to oznacza, że okoliczności powodujące zmianę stawki zaistniały po wystawieniu faktur pierwotnych. Zatem faktury korygujące winny zostać ujęte w deklaracji za bieżący okres rozliczeniowy, w którym zaistnieje zdarzenie powodujące zmianę stawki (tj. w momencie złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania dostawy)”.
Zatem, rozliczenia należnego podatku VAT od otrzymanej zaliczki należy dokonać dopiero w ramach rozliczenia za okres, w którym strony złożą oświadczenie o wyborze opodatkowania transakcji, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT.
Stanowisko to prezentowane jest w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora KIS., przykładowo: ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 30 czerwca 2020 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.74.2020.3.WH, Dyrektor KIS wskazał, że: „(...) jeżeli Strony planowanej transakcji dopełnią wszystkich warunków sformułowanych w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT i ostatecznie transakcja zakupu Nieruchomości nr 2 będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podatku w wysokości 23% na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, to Sprzedający powinien dokonać stosownej korekty dla otrzymanej zaliczki i opodatkować całość dostawy 23% stawką podatku VAT.
W takiej sytuacji w momencie zawarcia umowy sprzedaży/zakupu Nieruchomości 2 opodatkowaniu podatkiem VAT podstawą opodatkowania będzie cała kwota należna z tytułu nabycia ww. Nieruchomości obejmująca także zaliczkę. Natomiast w przypadku nabycia Nieruchomości 1, podstawa opodatkowania będzie pomniejszona o wartość wpłaconej zaliczki, opodatkowanej w momencie jej wypłaty”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 9 września 2024 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.477.2023.3.IK, Dyrektor KIS zaznaczył, że: „Przedmiotowa transakcja nie będzie więc korzystała ze zwolnienia dopiero gdy Sprzedający i Kupujący złożą zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania transakcji.
Zatem, skoro w momencie otrzymania Zadatku Strony transakcji nie podjęły decyzji o rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy należy uznać, że dopiero w momencie podjęcia przez Strony transakcji ostatecznej decyzji i złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania dostawy, powstanie obowiązek uwzględnienia podatku należnego od kwoty Zadatku w deklaracji za bieżący okres rozliczeniowy, w którym zaistniało zdarzenie powodujące zmianę opodatkowania”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 17 września 2025 r., 0111-KDIB3-1.4012.534.2025.3.IK, Dyrektor KIS stwierdził, że: „Zapłata zadatku za Nieruchomość, przed złożeniem oświadczenia Stron o wyborze opodatkowania dostawy nieruchomości zabudowanej będzie korzystać ze zwolnienia od podatku do czasu złożenia przez Strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
Rozliczenia należnego podatku VAT od otrzymanego zadatku należy dokonać dopiero w ramach rozliczenia za okres, w którym Strony złożą oświadczenie o wyborze opodatkowania transakcji, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 30 czerwca 2025 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.214.2025.3.JSU, Dyrektor KIS uznał, że: „ W przypadku rezygnacji przez Strony ze zwolnienia od podatku VAT i dokonania wyboru opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 10 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT po dniu otrzymania przez Sprzedającego Zaliczki, po stronie Sprzedającego powstanie obowiązek dokonania korekty zwiększającej kwotę podatku na fakturze wystawionej w związku z otrzymaniem Zaliczki, której to korekty należy dokonać w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym doszło do złożenia oświadczenia (interpretacja z 30 czerwca 2025 r.”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 19 sierpnia 2019 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.243.2019.2.SJ: „W konsekwencji, jeśli w momencie zawarcia umowy sprzedaży działki 2/3 będzie to grunt przeznaczony pod zabudowę w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, wówczas - biorąc pod uwagę, że Sprzedająca będzie działać jako podatnik VAT - opodatkowaniu VAT będzie podlegała cała cena należna Sprzedającej (w tym również zaliczka objęta obecnie zwolnieniem z VAT), a nie tylko nadwyżka - reszta ceny ponad otrzymaną obecnie zaliczkę.
Sprzedająca będzie zobowiązana wystawić fakturę VAT na całą cenę (uwzględniającą także otrzymaną zaliczkę), opodatkować VAT-em całą kwotę (w tym otrzymaną zaliczkę), a SA będzie uprawniona do odliczenia VAT naliczonego z takiej faktury.
Innymi słowy, zaliczka otrzymana wcześniej też będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT - ale dopiero w momencie sprzedaży działki 2/3 w ramach całej ceny tej działki, jeśli przedmiotem sprzedaży będzie teren budowlany albo zaliczka nie będzie nigdy podlegała VAT - jeśli w dacie sprzedaży działki 2/3 nie będzie to teren budowlany (wówczas cała cena, w tym zaliczka, będzie objęta zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy)”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 23 czerwca 2020 r., nr 0114-KDIP4- 3.4012.153.2020.5.EK: „[...] Skoro z cytowanych wyżej przepisów ustawy o VAT wynika ustawowe zwolnienie od podatku, które wyłącznie decyzją podatnika może być zmienione na opodatkowanie ww. dostawy budynków, należy uznać, że w momencie podjęcia przez strony transakcji ostatecznej decyzji o rezygnacji ze zwolnienia od podatku (złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania dostawy) powstanie nowa okoliczność, która nie powoduje u Sprzedawcy obowiązku korygowania wcześniejszego rozliczenia, ale nie wyłącza to obowiązku skorygowania faktur zaliczkowych.
Tak więc w przypadku wystawienia faktur zaliczkowych, konieczne będzie wystawienie faktur korygujących do faktur zaliczkowych, jednakże winny one zostać ujęte w deklaracji za bieżący okres rozliczeniowy, w którym zaistniało zdarzenie powodujące zmianę stawki (tj. w momencie złożenia oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania dostawy)”; ‒ w interpretacji indywidualnej z dnia 9 marca 2023 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.7.2023.1.IG: „Tym samym, mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że zapłata części ceny sprzedaży (Zadatku) za Nieruchomość, przed złożeniem oświadczenia Stron o wyborze opodatkowania dostawy nieruchomości zabudowanej będzie korzystać ze zwolnienia od podatku do czasu złożenia przez Strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
Rozliczenia należnego podatku VAT od otrzymanego zadatku należy dokonać dopiero w ramach rozliczenia za okres, w którym Strony złożą oświadczenie o wyborze opodatkowania transakcji, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy. Analogiczne do powyższe stanowisko prezentowane jest w najnowszych wyrokach sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. I FSK 540/22: „Składanie zgodnych oświadczeń w zakresie opodatkowania tej dostawy w momencie zawierania umowy przedwstępnej, nie sposób wyinterpretować z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT. Ta umowa jest bowiem jedynie zobowiązaniem stron do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej.
W wielu sytuacjach, pomimo zawarcia umowy przedwstępnej nie dochodzi do zawarcia umowy ostatecznej. Również mogą się zmienić ustalenia stron co do warunków umowy w tym także ustalenia co do rezygnacji ze zwolnienia z podatku. Trafnie bowiem uznano, że skarżącej jako nabywcy nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu opłacenia zaliczki na poczet przyszłej dostawy nieruchomości. Niewątpliwie po zrezygnowaniu ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT i wybraniu opodatkowania czynności dostawy, skarżącej będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od zaliczki zapłaconej pod warunkiem korekty faktury”.
W związku z powyższym, zdaniem Zainteresowanych należy uznać, że do momentu skutecznego złożenia przez strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (tj. podpisania umowy przyrzeczonej w formie aktu notarialnego), zaliczki uiszczone przez Kupującego na podstawie Umowy przedwstępnej, niezależnie od ich wysokości oraz sposobu technicznego przekazania (w tym za pośrednictwem depozytu notarialnego), korzystają ze zwolnienia od podatku. W konsekwencji Zainteresowani prawidłowo zakwalifikowali wypłaconą zaliczkę jako zwolnioną z podatku VAT.
W uzupełnieniu wniosku wskazano: W związku z powyższym uzupełnieniem opisu sprawy własne stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku nie ulega zmianie. Zainteresowani podtrzymują stanowisko, zgodnie z którym: 1. Dostawa Nieruchomości nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia ani w okresie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, a w konsekwencji jej sprzedaż korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
2. Sprzedający i Kupujący będą uprawnieni do rezygnacji ze zwolnienia i wyboru opodatkowania dostawy Nieruchomości VAT na podstawie art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, a Kupującemu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu Nieruchomości, pod warunkiem otrzymania faktury dokumentującej dostawę. 3. Zaliczki uiszczone przez Kupującego na podstawie umowy przedwstępnej, do momentu skutecznego złożenia przez Strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy: ‒ stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz ‒ zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Ponadto, informuję, że obecny publikator ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług to: t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych, zauważam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. ‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. ‒ Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania X (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): ‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej. Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 w zw. z art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej.