Państwa stanowisko w sprawie
(ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku w odniesieniu do pytania oznaczonego nr 8) Zdaniem Zainteresowanych wydzielenie Działu X do Spółki Przejmującej nie będzie stanowić czynności opodatkowanej podatkiem VAT. Uzasadnienie Zdaniem Zainteresowanych, wydzielenie Działu X do Spółki Przejmującej nie będzie stanowić czynności opodatkowanej podatkiem VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT „Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju”.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). W świetle art. 2 pkt 6 ustawy „Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii”. Jednocześnie art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu. Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy: „Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”. Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”.
Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Plany obejmują podział Spółki Dzielonej i wydzielenie z niej zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci Działu X. Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek ujęte są w Kodeksie spółek handlowych, który w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych wyróżnia formułę podziału przez wydzielenie. Przepis ten wskazuje zatem, że podział spółki może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie).
Ww. przepis przewiduje, że podział taki powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku na spółkę przejmującą. Dochodzi zatem do zbycia wydzielanych składników majątkowych (tu: Działu X) na rzecz Spółki Przejmującej. Teoretycznie zatem na bazie przepisów Ustawy o VAT podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Istotne jest jednak to, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to wprawdzie dochodzi do transakcji zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, ale ten sam przepis ze względu na przedmiot zbycia (tu: zorganizowana część przedsiębiorstwa) wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części), zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Regulacja ta zdaniem Zainteresowanych powinna znaleźć zastosowanie w sytuacji wydzielenia do Spółki Przejmującej Działu X. Zdaniem Zainteresowanych Dział X wydzielany ze Spółki Dzielonej i przejmowany przez nowo założoną Spółkę Przejmującą stanowi zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT.
Zgodnie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT „Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa na bazie Ustawy o VAT jest zatem identyczna jak w przypadku podatków dochodowych i argumentacja oraz stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w zakresie Pytania 1 i 2, oraz ponowione w zakresie Pytania 3 powyżej mają do niej zastosowanie w całości.
Jak wskazano już powyżej ustawodawca ustanowił dla uznania zbioru składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa następujące warunki: a) zbiór ten musi mieć charakter zespołu składników majątkowych i niemajątkowych, w tym zobowiązań, mogącego samodzielnie służyć wykonywaniu określonej działalności gospodarczej (wyodrębniony pod względem funkcjonalnym); b) powinien być on wyodrębniony pod względem organizacyjnym; c) powinien być on wyodrębniony pod względem finansowym.
W ocenie Zainteresowanych, wszystkie powyższe warunki zostaną spełnione zarówno w przypadku Działu X, jak i Działu Y. Pierwszą przesłanką warunkującą uznanie składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o CIT jest udział składników materialnych, jak i niematerialnych, w tym zobowiązań. Co więcej, taki zbiór musi stanowić zespół. Jakkolwiek ustawodawca nie sprecyzował, jak należy rozumieć sformułowanie „zespołu składników”, wielokrotnie w temacie tym wypowiadały się zarówno sądy administracyjne, organy podatkowe, jak doktryna prawa podatkowego.
Zgodnie z powszechnie przyjętą wykładnią, składniki majątkowe mające zostać uznane za „zespół składników”, nie mogą stanowić przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zespół taki nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj gospodarcza rola, jaką odgrywają one w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.
Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Dział X w momencie Podziału obejmować będzie m.in. nieruchomości o charakterze biurowym, prawa z umów różnego rodzaju, środki trwałe, wyposażenie pracowników, jak również określone kategorie zobowiązań. W oparciu o ww. zorganizowane składniki Spółka Przejmująca będzie mogła prowadzić działalność. Tym samym ww. Dział stanowić będzie samodzielny wyodrębniony funkcjonalnie zespół składników materialnych i materialnych, w tym zobowiązań. Tym samym pierwsza przesłanka uznania ww. Działu za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Jak opisano także powyżej Dział X został formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. w związku z podjęciem stosownej uchwały przez komplementariusza Spółki Dzielonej. Dział X jest także wyodrębniony finansowo w ramach Spółki Dzielonej. Jak wskazano powyżej od daty powołania Działu X prowadzona jest szczegółowa ewidencja zdarzeń gospodarczych, przy wykorzystaniu specjalnego oznaczenia kont księgowych pozwalająca na wyodrębnienie pozycji bilansowych przypisanych do poszczególnych Działów. W związku z powyższym, dla potrzeb Podziału, możliwe będzie sporządzenie odrębnych bilansu oraz rachunku zysków i strat dla poszczególnych Działów.
Mając na względzie powyższe w przekonaniu Zainteresowanych Dział X stanowi organizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. W konsekwencji ze względu na treść art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, czynność jest wyłączona z zakresu czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zatem w podanych wyżej warunkach wydzielenie Działu X do Spółki Przejmowanej pozostanie poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361, ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy: Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn.
„zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu), podział przez wydzielenie itp. Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem: Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności: 1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5) koncesje, licencje i zezwolenia; 6) patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8) tajemnice przedsiębiorstwa; 9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 552 Kodeksu cywilnego: Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 551 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”.
Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa. Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o VAT stanowi, że: Pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie.
Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania.
Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową. Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania; 2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; 3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych; 4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa. O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.
Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie wszystkie jednak elementy tworzące pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa są na tyle istotne, aby bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu z transakcji zbycia.
Jednak nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności gospodarczej.
Aby zatem ocenić czy w danej, konkretnej sytuacji mamy do czynienia ze zbyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy dokładnie przeanalizować zarówno to jakie składniki majątku będą przedmiotem sprzedaży, ale także czy istniejące między nimi funkcjonalne zależności pozwolą na kontynuowanie działalności zbywanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przy dokonaniu tej analizy pomocne, a czasami nawet niezbędne mogą okazać się orzeczenia TSUE.
W zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01 „(...) pojęcie zbycia, czy to za wynagrodzeniem, czy też bez lub w charakterze aportu wniesionego do spółki, całości aktywów lub jej części, należy interpretować tak, iż obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz, w zależności od konkretnego przypadku, składnikami materialnymi, które łącznie, stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje ono zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów produktów”.
Z orzeczenia tego wynika ponadto, że - w świetle tej normy Dyrektywy 2006/112/WE Rady - nabywca całości lub części majątku podatnika powinien mieć zamiar prowadzenia działalności nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie działać tylko w celu niezwłocznego zlikwidowania danej działalności oraz sprzedaży ewentualnych zapasów.
Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C 444/10 Finanzamt Lüdenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów.
Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.
Jak już powyżej wyjaśniono, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników.
Przy tym punktem odniesienia jest tutaj rola jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim, w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość). Aksjomat racjonalności ustawodawcy oraz kategoryczność sformułowania tego przepisu nakazuje przyjąć, że z transakcją zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 6 ustawy, mamy do czynienia tylko wówczas, gdy nabywca kontynuuje działalność gospodarczą przy użyciu nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Kontynuowanie działalności gospodarczej należy rozumieć, jako sytuację, w której nabywca w związku z dokonanym nabyciem nadal prowadzi działalność przedsiębiorstwa lub ZCP. Przedmiotem Państwa wątpliwości wyrażonych w ostatecznie sformułowanym w uzupełnieniu wniosku pytaniu nr 8 jest ustalenie czy wydzielenie Działu X do Spółki Przejmującej stanowić będzie czynność opodatkowaną podatkiem VAT.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w ramach prowadzonej działalności w Spółce Dzielonej (Zainteresowany będący stroną postępowania) dokonano formalnego wyodrębnienia działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną poprzez powołanie w drodze uchwały komplementariusza odrębnych działów: a) Działu X; b) Działu Y. W ramach procedury podziału Dział X zostanie wydzielony do nowopowstałej Spółki Przejmującej w zamian za udziały/akcje jakie w kapitale zakładowym tego podmiotu zostaną objęte przez wspólników Spółki Dzielonej.
W ramach planowanej procedury Podziału przedmiotem wydzielenia pozostawać będzie Dział X, w skład którego wchodzą następujące składniki materialne i niematerialne: a) prawo własności nieruchomości składającej się z działek gruntu (…), b) prawo własności nieruchomości składającej się z działki gruntu (…), c) udział wynoszący (…) we własności nieruchomości składającej się z działek gruntu (…), d) prawo własności nieruchomości składającej się z działki gruntu (…), wykorzystywanej w ramach zawartej umowy dzierżawy nieruchomości jako powierzchnia wspólna (parking, droga) do użytku dzierżawcy i jego klientów, e) prawo własności nieruchomości składającej się z działki gruntu (…), wykorzystywanej w ramach zawartej umowy dzierżawy nieruchomości jako powierzchnia wspólna do użytku dzierżawcy i jego klientów, f) prawo własności nieruchomości działki gruntu (…), g) prawo własności nieruchomości składającej się z działki gruntu (…), h) prawo własności nieruchomości składającej się z działek gruntu (…); i) dokumentacja projektowa i budowlana, w tym decyzje administracyjne w zakresie dotyczącym budynków oraz urządzeń znajdujących na nieruchomościach gruntowych wchodzących w skład Działu X, w tym konieczne pozwolenia na użytkowanie, j) prawa wynikające z umów dzierżawy zawartych z dzierżawcami w zakresie Nieruchomości (z których Spółka uzyskuje pożytki i których rezultatem są główne wierzytelności związane z Działem X); k) prawa wynikające z innych umów zawartych z podmiotami trzecimi a dotyczących Nieruchomości; l) prawa wynikające z umów ubezpieczenia dotyczących Nieruchomości, m) środki trwałe Działu X w postaci: budynków, budowli (obejmujących także ogrodzenia, drogi dojazdowe, parkingi) oraz urządzenia związane z nieruchomościami opisanymi w pkt. a)-h) powyżej), jak również środki trwałe w postaci sprzętu komputerowego wykorzystywanego przez Dział X, n) wyposażenie Działu X obejmujące w szczególności wyposażenie meblowe pomieszczeń oraz elementy wyposażenia znajdujące się na powierzchniach wspólnych, o) wierzytelności i należności związane z Działem X a dotyczące w podstawowym zakresie należności czynszowych, p) prawa z umowy o prowadzenie rachunku bankowego dla Działu X, q) pozostałe składniki i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach Działu X, do których zostaną zaliczone - w razie potrzeby - składniki majątkowe, dokumenty funkcjonalnie powiązane z Działem X, które będą ujęte w planie podziału Spółki Dzielonej, r) zobowiązania z umów dzierżawy budynków biurowych na rzecz dzierżawcy, zobowiązania z umów o pracę z osobami przypisanymi do Działu X, zobowiązania z tytułu ubezpieczenia nieruchomości, zobowiązania z zawartej umowy rachunku bankowego dotyczącego Działu X oraz inne zobowiązania, które zostaną ujęte w planie podziału Spółki Dzielonej, s) prawa i obowiązki z umów na finansowanie inwestycji w zakresie nieruchomości wchodzących w skład Działu X, t) know-how związane z prowadzeniem Działu X, u) zezwolenia, koncesje czy licencje konieczne do działania Działu X, które na dzień transakcji zostaną uzyskane.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że wydzielenie Działu X do Spółki Przejmującej nie będzie stanowiło zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanego wyżej art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ Spółka Przejmująca nie przejmie całego przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej, lecz jedynie opisane wyżej jego poszczególne składniki, składające się na Dział X. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że po przeprowadzeniu podziału, po stronie Spółki Dzielonej pozostanie w dalszym ciągu opisany we wniosku Dział Y, który koncentrował się będzie na wykorzystywaniu nieruchomości innego rodzaju oraz na koordynacji/pracach remontowo-budowlanych, przy wykorzystaniu posiadanych pracowników oraz osób współpracujących na innych podstawach prawnych.
Niemniej jednak wydzielony w ramach Spółki Dzielonej Dział X będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, ze względu na spełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Zauważyć należy, że zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie ich przekazania (na ile stanowią w przedsiębiorstwie, w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Zgodnie z powyższym, o zorganizowanej części przedsiębiorstwa można mówić jedynie wówczas, gdy w istniejącym przedsiębiorstwie, zespół składników materialnych i niematerialnych został wyodrębniony na trzech, ściśle ze sobą powiązanych, płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. Niezbędne jest także, aby majątek przejmowany służył do kontynuacji działalności prowadzonej dotychczas z jego wykorzystaniem. W złożonym wniosku wskazali Państwo, że pod kątem finansowym Spółka Dzielona prowadzi pełne księgi rachunkowe w zakresie ewidencji księgowej przychodów, kosztów, aktywów, należności i zobowiązań dotyczących przychodów z tego tytułu.
Ponadto z opisu sprawy wynika, że co prawda Spółka Dzielona nie prowadzi dla Działu X oraz Działu Y odrębnych ksiąg rachunkowych, niemniej jednak w istniejącej strukturze Spółki Dzielonej możliwe jest dokładne przyporządkowanie indywidualnych przychodów, kosztów, należności oraz zobowiązań Działów poprzez przyjęcie w szczególności określonego sposobu oznaczania kont księgowych.
W oparciu o przyjęty sposób prowadzenia ksiąg istnieje możliwość sporządzenia odrębnego sprawozdania finansowego (obejmującego bilans, rachunek wyników) dla działalności prowadzonej w ramach Działu X, jak i w ramach Działu Y. Każdy z Działów posiada przy tym wyodrębniony rachunek bankowy służący do dokonywania rozliczeń i wypełnia swoje obowiązki w oparciu o przypisane do niego składniki majątku Spółki Dzielonej. W ocenie Organu można zatem uznać, że Dział X jest finansowo wyodrębniony w ramach Spółki Dzielonej. Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy można również stwierdzić, że Dział X będzie również wyodrębniony pod względem organizacyjnym.
W złożonym wniosku wskazali Państwo bowiem, że (...) r. dokonano formalnego wyodrębnienia działalności prowadzonych przez Spółkę Dzieloną poprzez powołanie w drodze uchwały komplementariusza odrębnych działów, w tym Działu X. Z opisu sprawy wynika również, że zakres działalności Działu X obejmuje działalność w zakresie długoterminowej dzierżawy budynków biurowych stanowiących własność Spółki Dzielonej, który jest zakresem innym niż zakres działalności prowadzonej przez pozostający w Spółce Dzielonej Dział Y. Wskazali Państwo ponadto, że wraz z Działem X na zasadzie art. 231 Kodeksu pracy przejdą także pracownicy przypisani do tego Działu.
Okoliczności sprawy pozwalają jednocześnie na stwierdzenie, że Spółka Przejmująca nie będzie musiała angażować innych składników majątkowych, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmować dodatkowych działań w celu kontynuowania działalności prowadzonej przez Dział X. Dodatkowo wskazali Państwo, że na dzień podziału Dział X będzie miał potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Powyższe świadczy zatem jednoznacznie o wyodrębnieniu funkcjonalnym Działu X w Spółce Dzielonej.
Tym samym w ocenie Organu, zespół składników materialnych i niematerialnych wchodzących w skład Działu X będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy spod opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyłączone jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wobec powyższego, wydzielenie Działu X do Spółki Przejmującej nie będzie stanowić czynności opodatkowanej podatkiem VAT. W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 8 należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Organ informuje, że powyższa interpretacja dotyczy wyłącznie zagadnienia w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Zaznaczenia również wymaga, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania A (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.