Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy: Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również: (…) 6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste; 7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 zakres przedmiotowy ustawy ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 pojęcie dostawy towarów, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. prawa.
W świetle art. 2 pkt 22 ustawy: Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W świetle powołanych powyżej przepisów budynki, budowle oraz grunt spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu. Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy: Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przy czym użyte w ww. przepisie sformułowanie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn.
„zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061).
Zgodnie z tym przepisem: Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności: 1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5) koncesje, licencje i zezwolenia; 6) patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8) tajemnice przedsiębiorstwa; 9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 552 Kodeksu cywilnego: Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 551 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”.
Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa. Natomiast w myśl art. 2 pkt 27e ustawy: Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa. Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.
Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową. Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania; 2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; 3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych; 4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności: - zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz - faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”) w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316).
Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra – ruchome lub nieruchome – są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana „(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że planują Państwo sprzedaż zorganizowanego zespołu aktywów - które zostały objęte wnioskiem o zatwierdzenie warunków sprzedaży złożonym do Sądu Upadłościowego - składających się na zakład produkcyjny zlokalizowany w (…).
Sprzedaż ma zostać dokonana pomiędzy przyszłym Syndykiem masy upadłości Y S.A. w upadłości jako sprzedawcą oraz X spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jako nabywcą. Przedmiotowa Transakcja ma zostać przeprowadzona w trybie przygotowanej likwidacji (tzw. pre-pack) w ramach przyszłego postępowania upadłościowego prowadzonego dla Y S.A. Dłużnik jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowych oraz właścicielem posadowionych na nich budynków, budowli i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, objętych księgami wieczystymi KW (…), stanowiących działki gruntu nr (…). Teren nieruchomości jest ogrodzony siatką ogrodzeniową. W skład ogrodzenia wchodzą dwie bramy wjazdowe.
Działki gruntu nr (…) przylegają do siebie i są wspólnie zagospodarowane. Na działkach tych znajduje się duży zakład produkcyjny w branży (…) o zabudowie przemysłowej: zespół budynków produkcyjno-magazynowych z zapleczem socjalno-biurowym, napowietrzne instalacje technologiczne ze zbiornikami stalowymi z wannami wychwytowymi do magazynowania płynów, estakady z rurociągami technologicznymi oraz zadaszone miejsce do rozładunku cystern. Na zapleczu zabudowy posadowiona jest wolnostojąca wiata magazynowa i wolnostojąca wiata magazynowa namiotowa oraz urządzony jest plac składowania materiałów i parking dla samochodów ciężarowych.
Na terenie zakładu znajduje się także bardzo obszerny majątek ruchomy przeznaczony do działalności w zakresie produkcji, konfekcjonowania i magazynowania oraz składający się na laboratorium i część socjalno-biurową. Na działce gruntu nr (…) znajduje się również murowany, dwukondygnacyjny budynek z dachem o konstrukcji drewnianej, który w przeszłości miał funkcję mieszkalną i od wielu lat nie jest użytkowany. Działalność wytwórcza przedsiębiorstwa Dłużnika prowadzona w ww. zakładzie produkcyjnym została zaprzestana. Przedmiotem działalności Dłużnika była działalność gospodarcza w przedmiocie produkcji (…).
Dłużnik nadal zatrudnia pracowników (zarówno produkcyjnych, jak również nieprodukcyjnych). Na dzień Transakcji Dłużnik będzie zatrudniał najprawdopodobniej około 31 pracowników, z którymi umowy zostaną przeniesione na Nabywcę. W zakresie działek: (…) w skład zabudowy wchodzi 18 budynków dobudowanych do siebie (tworzących jedną bryłę architektoniczną) oraz 2 budynki wolnostojące (wiata magazynowa i budek stróżówki), które stanowią budynki w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
Ponadto, na działkach nr (…) zlokalizowane są obiekty, stanowiące budowle w rozumieniu Prawa budowlanego, takie jak w szczególności: zbiorniki nadziemne i podziemne, rurociągi techniczne i przemysłowe, instalacje przemysłowe, linie kablowe, wanny pod zbiorniki i rozładunek, tunele grzewcze, pompy, stacja transformatorowa, wagi samochodowe, a także utwardzona kostką brukową nawierzchnia oraz droga utwardzona płytami betonowymi. Na działce nr (…) znajduje się murowany, dwukondygnacyjny budynek z dachem o konstrukcji drewnianej, który w przeszłości pełnił funkcję mieszkalną i od wielu lat nie jest użytkowany.
Przedmiotem Transakcji będą również: - Prawa własności posadowionych na Gruntach budynków, budowli i innych urządzeń trwale związanych z Gruntem, wraz z prawami z tytułu rękojmi za wady i gwarancji jakości budynków, budowli i innych urządzeń trwale związanych z Gruntem. Prawa własności ruchomości znajdujących się na terenie zakładu Dłużnika przy ul. (…), wraz z prawami z tytułu rękojmi za wady i gwarancji jakości Ruchomości oraz prawami z licencji dla użytkowników końcowych oprogramowań (…)zapisanych na nośnikach pamięci Ruchomości.
Na Ruchomości będą składały się w szczególności: a. linie technologiczne do przetwórstwa (…) wraz z urządzeniami wspomagającymi i wyposażeniem, b. linie technologiczne oraz urządzenia do rozlewania produktów płynnych oraz (…), c. linie do produkcji opakowań i konfekcjonowania, d. tunele grzewcze, pompy, e. maszyny, urządzenia i meble ogólnego zastosowania (np. wózki widłowe, wózki paletowe, drabiny, regały paletowe, regały niskiego i wysokiego składowania, klimatyzatory, wentylatory), f. wyposażenie laboratorium, g. umeblowanie i wyposażenie biura, pomieszczeń socjalnych, szatni i sali rehabilitacyjnej, h. sprzęt elektroniczny i AGD (np. serwer, drukarki i urządzenia wielofunkcyjne, monitory, komputery stacjonarne, laptopy, telefony komórkowe, rzutnik, niszczarki, lodówki, zmywarka, ekspres do kawowy. - Prawa wynikające z następujących umów dotyczących zakładu Dłużnika (…) - Umowy o pracę z pracownikami W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przedsiębiorstwem będącym w upadłości, zatem zasadnym jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 794 ze zm.).
W myśl art. 306 ustawy Prawo upadłościowe: Po ogłoszeniu upadłości syndyk niezwłocznie przystępuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Syndyk składa sędziemu-komisarzowi spis inwentarza wraz z planem likwidacyjnym w terminie trzydziestu dni od dnia ogłoszenia upadłości. Plan likwidacyjny określa proponowane sposoby sprzedaży składników majątku upadłego, w szczególności sprzedaży przedsiębiorstwa, termin sprzedaży, preliminarz wydatków oraz ekonomiczne uzasadnienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 307 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Na podstawie spisu inwentarza i innych dokumentów upadłego oraz oszacowania syndyk sporządza sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości i niezwłocznie przedkłada je sędziemu-komisarzowi. Stosownie do art. 308 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości.
Na podstawie art. 311 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż z wolnej ręki lub w drodze przetargu lub aukcji przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, nieruchomości i ruchomości, wierzytelności oraz innych praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych. Stosownie do brzmienia art. 313 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej.
Nabywca składników masy upadłości nie odpowiada za zobowiązania podatkowe upadłego, także powstałe po ogłoszeniu upadłości. Jak stanowi art. 316 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Przedsiębiorstwo upadłego powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe. W myśl art. 316 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe: Sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego może być, po wyrażeniu zgody przez sędziego-komisarza, poprzedzona umową dzierżawy na czas określony z prawem pierwokupu, jeżeli przemawiają za tym względy ekonomiczne.
Zgodnie z art. 317 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej. Według regulacji art. 318 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Jeżeli sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego jako całości nie jest możliwa ze względów ekonomicznych lub innych przyczyn, można sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 319 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Jeżeli planowana jest sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości, przy sporządzaniu spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości, albo odrębnie, jeżeli możliwość takiej sprzedaży ujawniła się na późniejszym etapie, biegły wybrany przez syndyka sporządza opis i oszacowanie przedsiębiorstwa upadłego.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że przedmiot planowanej Transakcji sprzedaży nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanego art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zbyciu nie będzie towarzyszył transfer szeregu kluczowych składników, wchodzących w skład normatywnej definicji przedsiębiorstwa i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa Dłużnika. Jak wynika z wniosku przedmiotem Transakcji nie będzie całe przedsiębiorstwo, lecz jedynie opisane wyżej jego poszczególne składniki.
Wskazali Państwo, że przedmiotem transakcji nie będą: 1. Oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo (nazwa przedsiębiorstwa) – (…) oraz Y wraz ze znakami słownymi i graficznymi, 2. Własność zapasów, w tym surowców, materiałów (między innymi materiałów reklamowych, technicznych i laboratoryjnych), opakowań, półproduktów i produkcji w toku, gotowych produktów, towarów i wyrobów, 3. Prawa wynikające z wszelkich innych umów niż Umowy wchodzące w skład Przedmiotu Sprzedaży, 4. Wierzytelności, 5. Wszelkie wartości niematerialne i prawne inne niż majątkowe prawa autorskie, prawa z licencji i prawa do wykonywania praw zależnych do projektów budynków, budowli i innych urządzeń trwale z nimi związanymi oraz prawa z licencji dla użytkowników końcowych oprogramowań (…) zapisanych na nośnikach pamięci Ruchomości, w tym: - patenty i inne prawa własności przemysłowej, - majątkowe prawa autorskie, - znaki towarowe, - certyfikaty ISO i raporty z audytów ISO, - atesty i certyfikaty dla produktów, towarów i wyrobów, - zaświadczenia składu produktów, towarów i wyrobów, - sprawozdania i raporty z badania produktów, towarów i wyrobów, - opinie i rekomendacje techniczne o produktach, towarach i wyrobach, - domeny internetowe i strony internetowe, - prawa z licencji dla użytkowników końcowych oprogramowań IMPULS i Remonty.
6. Tajemnice przedsiębiorstwa, w tym bazy odbiorców i możliwości realizowania kontraktów i zamówień z odbiorcami, wyniki prac badawczo-wdrożeniowych, oraz know-how (w szczególności o charakterze technicznym dotyczącym produkcji półproduktów, produktów, towarów i wyrobów), 7. Prawo własności lokalu mieszkalnego, objętego księgą wieczystą KW nr (…), położonego przy ul (…) wraz z pełnym wyposażeniem i umeblowaniem tego lokalu, oraz udział w nieruchomości wspólnej oraz udział 2/58 w prawie własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działki o numerach: (…).
8. Środki pieniężne, 9. Księgi i dokumenty związane z wyłączonymi z przedmiotu sprzedaży składnikami przedsiębiorstwa Dłużnika, 11. Instalacja fotowoltaiczna (…), która jest przedmiotem umowy leasingu (w ramach której Dłużnik jest leasingobiorcą) i której właścicielem nie jest Dłużnik (jest nim leasingodawca).
Zatem na przedmiot transakcji nie składają się istotne elementy, o których mowa w przywołanym wyżej w art. 551 ustawy Kodeks cywilny, takie jak: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), wierzytelności, środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ponadto wskazali Państwo, że działalność produkcyjna i handlowa w zakresie produkcji wyrobów (…) w oparciu o przedmiot Transakcji będzie możliwa dopiero po podjęciu określonych czynności o charakterze zarówno faktycznym (w szczególności w zakresie niezbędnym do ponownego uruchomienia maszyn i urządzeń) jak i prawnym (w szczególności zawarcie umów z dostawcami materiałów i odbiorcami produktów). Według Nabywcy po podjęciu tych czynności działalność zakładów produkcyjnych w zakresie produkcji wyrobów (…) będzie możliwa do kontynuowania (tj. wznowienia/podjęcia) w miejscu ich dotychczasowego położenia i zasadniczo w oparciu o te same, nabywane składniki majątkowe.
Kontynuowanie działalności gospodarczej przy zbyciu przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy rozumieć, jako sytuację, w której nabywca w związku z dokonanym nabyciem nadal prowadzi działalność, która była prowadzona w nabywanym przedsiębiorstwie/ZCP. Przy czym nie chodzi tu o prowadzenie jakiejkolwiek działalności z wykorzystaniem składników nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, a o prowadzenie nabytego przedsiębiorstwa.
Powyższe oznacza, że w kwestii zastosowania regulacji zawartej w art. 6 pkt 1 ustawy trzeba mieć na uwadze, że sformułowanie zawarte w przepisie, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, należy rozumieć w sposób funkcjonalny, a nie tylko werbalny, tzn. analizując, czy dany zespół aktywów, który jest przedmiotem zbycia, pozwala na prowadzenie i służy w sposób trwały prowadzeniu samodzielnej działalności gospodarczej nabywcy, realizowanej uprzednio w przedsiębiorstwie zbywcy.
W analizowanym przypadku Nabywca nie ma możliwości kontynuacji działalności prowadzonej dotychczas przez Dłużnika, gdyż jak wynika z okoliczności sprawy, Przedmiot Transakcji nie może być wyodrębniony na płaszczyźnie funkcjonalnej, ponieważ działalność wytwórcza przedsiębiorstwa Dłużnika prowadzona w ww. zakładzie produkcyjnym została zaprzestana. Zatem skoro działalność gospodarcza została zaprzestana, czyli nie jest zrealizowana, to niemożliwe jest także jej kontynuowanie przez Nabywcę (nie da się kontynuować nieprowadzonej działalności).
Zatem również fakt, że wznowienie działalności w oparciu o przedmiot Transakcji będzie możliwe dopiero po podjęciu określonych czynności - jak Państwo wskazali - o charakterze zarówno faktycznym (w szczególności w zakresie niezbędnym do ponownego uruchomienia maszyn i urządzeń) jak i prawnym (w szczególności zawarcie umów z dostawcami materiałów i odbiorcami produktów) sprawia, że przedmiot transakcji nie spełnia warunków do uznania go za przedsiębiorstwo. Planowana transakcja sprzedaży nie będzie również stanowić zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedającego, ze względu na niespełnienie łącznie wszystkich przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.
Wskazali Państwo w opisie zdarzenia przyszłego, że zbywany zespół składników przedsiębiorstwa Dłużnika, który będzie przedmiotem planowanej Transakcji, nie będzie na dzień Transakcji wyodrębniony w przedsiębiorstwie Dłużnika na płaszczyźnie organizacyjnej jako dział, oddział, wydział na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu wewnętrznego. Zbywany zespół składników przedsiębiorstwa Dłużnika składa się jednak na wyodrębniony lokalizacyjnie zakład Dłużnika w (…).
Ponadto - w kontekście wyodrębnienia finansowego - działalność wytwórcza przedsiębiorstwa Dłużnika prowadzona w zakładzie produkcyjnym składającym się na Przedmiot Transakcji została zaprzestana, zatem nie będzie na dzień Transakcji generowała przepływów finansowych, które mogłyby zostać wyodrębnione w ewidencji księgowej/księgach rachunkowych. Tym samym zespół składników przedsiębiorstwa Dłużnika nie będzie na dzień transakcji wyodrębniony finansowo. Jak wskazano wyżej, Przedmiot Transakcji nie może być również wyodrębniony na płaszczyźnie funkcjonalnej, ponieważ działalność wytwórcza przedsiębiorstwa Dłużnika prowadzona w ww. zakładzie produkcyjnym została zaprzestana.
Zatem skoro działalność gospodarcza została zaprzestana, czyli nie jest zrealizowana, to niemożliwe jest także jej kontynuowanie przez Nabywcę (nie da się kontynuować nieprowadzonej działalności). W związku z powyższym mając na względzie, że nie zostaną spełnione łącznie wszystkie kryteria, to planowana sprzedaż nie będzie stanowić zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy. Podsumowując, w rozpatrywanej sprawie transakcja obejmująca sprzedaż aktywów przedsiębiorstwa Dłużnika nie będzie stanowiła zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 2 pkt 27e ustawy.
Tym samym do sprzedaży tej przepis art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie będzie miał zastosowania. Zatem, skoro przedmiot sprzedaży nie będzie stanowił przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, to sprzedaż nieruchomości oraz ruchomości składających się na aktywa przedsiębiorstwa Dłużnika będzie podlegała opodatkowaniu jako dostawa towarów zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z opcją wyboru opodatkowania sprzedaży zabudowanych działek nr (…) Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy. Dla dostawy budynków, budowli lub ich części ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, pkt 10a lub art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy: Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu. Według art. 2 pkt 14 ustawy: Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich: a) wybudowaniu lub b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Stosownie do art. 43 ust. 10 ustawy: Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: 1. są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; 2. złożą: a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów – zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Stosownie do art. 43 ust. 11 ustawy: Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać: 1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy; 2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części – w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a; 3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc, ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy: Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że: a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy: Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. Natomiast kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w myśl którego: W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków oraz budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna.
W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Z opis sprawy wynika, że przedmiotem planowanej sprzedaży będzie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych oraz prawo własności posadowionych na nich budynków, budowli i innych urządzeń trwale związanych z gruntem stanowiących działki gruntu nr (…). Wskazali Państwo w opisie zdarzenia przyszłego, że działki gruntu nr (…) przylegają do siebie i są wspólnie zagospodarowane.
Na działkach tych znajduje się duży zakład produkcyjny w branży (…) o zabudowie przemysłowej: zespół budynków produkcyjno-magazynowych z zapleczem socjalno-biurowym, napowietrzne instalacje technologiczne ze zbiornikami stalowymi z wannami wychwytowymi do magazynowania płynów, estakady z rurociągami technologicznymi oraz zadaszone miejsce do rozładunku cystern. Na zapleczu zabudowy posadowiona jest wolnostojąca wiata magazynowa i wolnostojąca wiata magazynowa namiotowa oraz urządzony jest plac składowania materiałów i parking dla samochodów ciężarowych.
Na działce gruntu nr (…) znajduje się również murowany, dwukondygnacyjny budynek z dachem o konstrukcji drewnianej, który w przeszłości miał funkcję mieszkalną i od wielu lat nie jest użytkowany.
Wykaz budynków znajdujących się na nieruchomości zawiera poniższa tabela: 1 Budynek magazynowy 2 Budynek produkcyjny 3 Budynek magazynowy 4 Budynek biurowo- socjalny 5 Budynek produkcyjny 6 Budynek magazynowy 7 Budynek produkcyjny 8 Budynek magazynowy wysokiego składowania 9 Budynek magazynowy wysokiego składowania 10 Budynek produkcyjny 11 Wiata magazynowa 12 Budynek prostownikowni 13 Budynek magazynowy wysokiego składowania 14 Budynek magazynowy wysokiego składowania 15 Budynek magazynowy wysokiego składowania 16 Budynek produkcyjny- część parterowa Budynek produkcyjny - część piętrowa 17 Budynek produkcyjny opakowań 18 Budynek techniczny (pomieszczenia techniczne) 19 Budynek magazynowy 20 Stróżówka Ponadto, na działkach nr (…) zlokalizowane są obiekty, stanowiące budowle w rozumieniu Prawa budowlanego, takie jak w szczególności: zbiorniki nadziemne i podziemne, rurociągi techniczne i przemysłowe, instalacje przemysłowe, linie kablowe, wanny pod zbiorniki i rozładunek, tunele grzewcze, pompy, stacja transformatorowa, wagi samochodowe, a także utwardzona kostką brukową nawierzchnia oraz droga utwardzona płytami betonowymi.
W celu ustalenia czy w odniesieniu do sprzedaży budynków i budowli znajdujących się na przedmiotowych działkach zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy względem tych budynków i budowli doszło do pierwszego zasiedlenia. Jak wskazano w opisie sprawy działki są zabudowane wskazanymi powyżej obiektami w ten sposób, że żadna działka nie jest działką niezabudowaną jakimkolwiek budynkiem, czy budowlą. Rozpoczęcie wykorzystywania tych obiektów do wykonywania czynności opodatkowanych, nastąpiło co najmniej 2 lata przed planowaną Transakcją.
Jednocześnie, wskazali Państwo, że przez ostatnie 2 lata przed planowaną Transakcją Dłużnik i Sprzedawca nie ponosili na budynki, budowle i urządzenia nakładów, które stanowiłyby ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych i które byłyby równe lub wyższe niż 30% ich wartości początkowej. Analizując informacje zawarte w opisie sprawy w kontekście definicji pierwszego zasiedlenia należy stwierdzić, że planowana dostawa budynków i budowli znajdujących się na działkach nr (…) do których od pierwszego zasiedlenia do momentu planowanej transakcji upłynie okres co najmniej 2 lat, nie będzie następowała w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim.
Ponadto w ciągu 2 lat przed dokonaniem dostawy, żaden z ww. budynków i budowli nie został ani nie zostanie ulepszony w taki sposób, że wydatki poniesione na jego ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% jego wartości początkowej. Zatem w odniesieniu do ww. budynków i budowli będą spełnione warunki niezbędne do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Wobec zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości, bezzasadne jest badanie możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy, gdyż zwolnienia te mają zastosowanie do dostawy budynków, budowli lub ich części nieobjętej zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W tym miejscu należy zauważyć, że – jak wynika z treści wniosku – w przypadku uznania w ramach niniejszej interpretacji, że przedmiotowa Transakcja nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz jednocześnie, że dostawa budynków i budowli zlokalizowanych na nieruchomościach gruntowych stanowi dostawę zwolnioną z podatku VAT, z prawem stron transakcji do rezygnacji ze zwolnienia, strony rozważą złożenie oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. W takim przypadku na dzień złożenia takiego oświadczenia zarówno Dłużnik, jak również Nabywca będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.
Stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo upadłościowe: Uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym określa, czy funkcję sędziego-komisarza oraz zastępcy sędziego-komisarza będzie pełnił sędzia czy referendarz sądowy, oraz wyznacza syndyka. Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: Funkcję syndyka może pełnić osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych i licencję doradcy restrukturyzacyjnego oraz ma konto doradcy restrukturyzacyjnego w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe.
Jak stanowi art. 160 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego. W świetle cytowanych przepisów, upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednakże ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego to stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych.
We wszelkich postępowaniach, stroną w znaczeniu materialnym pozostaje upadły - to on jest podmiotem praw i obowiązków, natomiast syndykowi przysługuje legitymacja formalna do występowania w tych postępowaniach, jest on stroną w znaczeniu formalnym. W zakresie prawnopodatkowym działanie syndyka należy potraktować jako działanie przez pełnomocnika ze wszystkimi prawnymi tego stanu rzeczy konsekwencjami. W świetle powyższego, syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację wszystkich obowiązków podatnika i płatnika przez upadłego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sprzedawcy (syndykowi) będzie przysługiwało prawo do skutecznej rezygnacji ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy. Zatem w sytuacji, gdy Strony skutecznie zrezygnują ze zwolnienia od podatku, spełniając warunki z art. 43 ust. 10 i 11 ustawy, planowana dostawa ww. budynków i budowli będzie podlegać opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT. W konsekwencji dostawa prawa użytkowania wieczystego działek gruntu nr (…) z którym ww. budynki i budowle są związane – przy uwzględnieniu treści art. 29a ust. 8 ustawy – również będzie podlegać opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT. Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 i 5 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia czy dostawa rzeczy ruchomych, w tym urządzeń zlokalizowanych na nieruchomościach gruntowych niestanowiących budowli, będzie podlegała obowiązkowemu opodatkowaniu podatkiem VAT, tj. nie będzie korzystała ze zwolnień przewidzianych w Ustawie o VAT. Wskazali Państwo, że na ruchomości będące przedmiotem transakcji składają się prawa własności ruchomości znajdujących się na terenie zakładu Dłużnika (…), wraz z prawami z tytułu rękojmi za wady i gwarancji jakości Ruchomości oraz prawami z licencji dla użytkowników końcowych oprogramowań (…) zapisanych na nośnikach pamięci Ruchomości.
Na Ruchomości będą składały się w szczególności: a. linie technologiczne do przetwórstwa (…) wraz z urządzeniami wspomagającymi i wyposażeniem, b. linie technologiczne oraz urządzenia do rozlewania produktów płynnych oraz (…), c. linie do produkcji opakowań i konfekcjonowania, d. tunele grzewcze, pompy, e. maszyny, urządzenia i meble ogólnego zastosowania (np. wózki widłowe, wózki paletowe, drabiny, regały paletowe, regały niskiego i wysokiego składowania, klimatyzatory, wentylatory), f. wyposażenie laboratorium, g. umeblowanie i wyposażenie biura, pomieszczeń socjalnych, szatni i sali rehabilitacyjnej, h. sprzęt elektroniczny i AGD (np. serwer, drukarki i urządzenia wielofunkcyjne, monitory, komputery stacjonarne, laptopy, telefony komórkowe, rzutnik, niszczarki, lodówki, zmywarka, ekspres do kawowy).
Przedmiotem działalności Dłużnika była działalność gospodarcza w przedmiocie produkcji wyrobów (…), w tym produkcji (…), z czego wynika, że działalność Dłużnika służyła do wykonywania czynności opodatkowanych. Jak również wynika z opisu sprawy, ww. ruchomości znajdujące się na terenie zakładu Dłużnika nie były wykorzystywane przez Dłużnika wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT, były one wykorzystywane na cele działalności opodatkowanej. Tym samym do sprzedaży ww. ruchomości również nie znajdzie zastosowania zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Dostawa tych ruchomości będzie podlegała zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawek właściwych dla danego towaru, gdyż żadne inne przepisy ustawy oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie nie przewidują zwolnień od podatku dla opisanych wyżej składników. W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również Nabywcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z nabyciem składników majątkowych w ramach Transakcji (przy czym, w odniesieniu do budynków i budowli zlokalizowanych na nieruchomościach gruntowych, a także prawa użytkowania wieczystego zabudowanych nimi gruntów, prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem skutecznego złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: a) nabycia towarów i usług, b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Zauważyć należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Podkreślić również należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy: transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Zatem, aby przysługiwało kupującemu prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu otrzymanej faktury, faktura taka musiałaby dokumentować czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Jak wyżej wskazano, w sytuacji gdy Strony skutecznie zrezygnują ze zwolnienia od podatku, spełniając warunki z art. 43 ust. 10 i 11 ustawy, dostawa zabudowanych działek nr (…) będzie podlegać opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT. Również dostawa ruchomości znajdujących się na terenie zakładu Dłużnika w (…) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawek właściwych dla danego towaru.
Ponadto, jak wynika z opisu sprawy zarówno Dłużnik jak i Nabywca będą na datę transakcji zarejestrowany jako podatnicy podatku VAT. Mając na uwadze powyższe przepisy w analizowanym przypadku wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia składników majątkowych w ramach Transakcji będą spełnione.
Jak wynika bowiem z opisu sprawy, Nabywca będzie czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a nabyte przez Niego składniki majątkowe będą wykorzystywane do kontunuowania (tj. wznowienia/podjęcia) działalności produkcyjnej i handlowej, która będzie możliwa dopiero po podjęciu określonych czynności o charakterze zarówno faktycznym (w szczególności w zakresie niezbędnym do ponownego uruchomienia maszyn i urządzeń) jak i prawnym (w szczególności zawarcie umów z dostawcami materiałów i odbiorcami produktów).
Jak wskazano wyżej przedmiotem działalności Dłużnika była działalność gospodarcza w przedmiocie produkcji wyrobów (…), w tym produkcji (…), z czego wynika, że działalność Dłużnika służyła do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem zasadnym jest uznanie, ze Nabywca również będzie wykorzystywał przedmiot Transakcji do czynności opodatkowanych.
Biorąc pod uwagę treść przywołanych przepisów, w kontekście przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że Nabywca będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem składników majątkowych w ramach Transakcji (z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z art. 86a ust. 1 ustawy) przy założeniu, że nie wystąpią żadne wyłączenia, o których mowa w art. 88 ustawy. Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 6 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także uznania, czy podstawą do odliczenia podatku VAT powinna być faktura dokumentująca dostawę składników majątku składających się na Transakcję wskazująca Dłużnika jako dostawcę składników majątku (oraz wskazującą Numer Identyfikacji Podatkowej Dłużnika), a nie Sprzedawcę (i jego Numer Identyfikacji Podatkowej). Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy: Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
W myśl art. 106b ust. 2 ustawy: Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.
Jednakże nie ma przeszkód, aby w powyższych sytuacjach podatnik wystawiał fakturę. Jak już wskazano uprzednio, upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednakże ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego to stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych. Fakt, że podmiot, będący czynnym podatnikiem podatku VAT, zostaje postawiony w stan upadłości, nie powoduje, że traci on automatycznie status czynnego podatnika podatku VAT, o ile wykonywane są przez ten podmiot lub w jego imieniu np. przez syndyka, czynności podlegające zakresowi podatku od towarów i usług.
Zatem obowiązki podatnika nałożone m.in. przepisami ustawy o podatku od towarów i usług nie ustają w chwili ogłoszenia upadłości, a syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację obowiązków podatnika. We wszelkich postępowaniach, stroną w znaczeniu materialnym pozostaje upadły - to on jest podmiotem praw i obowiązków, natomiast syndykowi przysługuje legitymacja formalna do występowania w tych postępowaniach, jest on stroną w znaczeniu formalnym. W zakresie prawnopodatkowym działanie syndyka należy potraktować jako działanie przez pełnomocnika ze wszystkimi prawnymi tego stanu rzeczy konsekwencjami.
W świetle powyższego, syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację wszystkich obowiązków podatnika i płatnika przez upadłego. W świetle powyższego, upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednakże ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych. Wszelkie zatem czynności realizowane przez syndyka w stosunku do majątku Upadłego mające charakter odpłatnej dostawy lub świadczenia usług są realizowane na rachunek Upadłego, lecz w imieniu syndyka.
W takim przypadku uznać należy, że w dalszym ciągu czynności te są realizowane w ramach działalności gospodarczej Upadłego i na jego rachunek. Zatem z powyższego wynika, że podatnikiem podatku VAT będzie Upadły – Dłużnik, a nie syndyk. Zatem należy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, iż podstawą do odliczenia podatku VAT powinna być faktura dokumentująca dostawę składników majątku składających się na Transakcję wskazująca Dłużnika jako dostawcę składników majątku (oraz wskazującą Numer Identyfikacji Podatkowej Dłużnika), a nie Sprzedawcę (i jego Numer Identyfikacji Podatkowej). Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 7 jest prawidłowe.
Końcowo Organ podkreśla, że w zakresie pytania dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych, oznaczonego we wniosku nr 2, odstąpiono od jego analizy i tym samym oceny stanowiska, ponieważ pytanie zostało zadane pod warunkiem uznania, że na pierwsze z postawionych we wniosku pytań zostanie udzielona odpowiedź twierdząca, tj. że przedmiot Transakcji należy - w okolicznościach opisanych w niniejszym wniosku - zakwalifikować jako „przedsiębiorstwo” lub „zorganizowaną część przedsiębiorstwa” w rozumieniu art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, a w konsekwencji Transakcja będzie wyłączona z zakresu przedmiotowego Ustawy o VAT - w związku z uznaniem, że przedmiot Transakcji nie stanowi przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa w myśl ustawy o VAT – analiza zagadnienia poruszonego w pytaniu nr 2 stała się bezzasadna.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja rozstrzyga ściśle w zakresie sformułowanych pytań, stąd wszelkie inne kwestie poruszone w stanowisku a nieobjęte pytaniem nie były przedmiotem rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa. Z powyższych przepisów wynika, że organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuje wyjaśnienia stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, tj. nie przeprowadza dowodów, lecz dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
W tym miejscu organ interpretacyjny zastrzega jednak, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazać należy, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania (…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej jako „PPSA”. Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.