Pytanie
Czy w okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego, po dniu Podziału to na Banku Dzielonym (a nie na Banku Przejmującym) będą ciążyć obowiązki określone w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, tj.: (a) obowiązek złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego deklaracji podatkowej według ustalonego wzoru, (b) obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego, za miesięczny okres rozliczeniowy obejmujący miesiąc bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym nastąpił dzień Podziału - w odniesieniu do składników majątku (aktywów) Banku Dzielonego wchodzących w skład Działalności Detalicznej, która zostanie w wyniku Podziału przeniesiona na Bank Przejmujący?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawców, w okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego, po dniu Podziału to na Banku Dzielonym (a nie na Banku Przejmującym) będą ciążyć obowiązki określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 623), tj.: (a) obowiązek złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego deklaracji podatkowej według ustalonego wzoru, (a) obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego, za miesięczny okres rozliczeniowy obejmujący miesiąc bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym nastąpił dzień Podziału - w odniesieniu do składników majątku (aktywów) Banku Dzielonego wchodzących w skład Działalności Detalicznej, która zostanie w wyniku Podziału przeniesiona na Bank Przejmujący.
Zgodnie z art. 124c ust. 1 Prawa bankowego, banki w formie spółki akcyjnej podlegają podziałowi jedynie w sposób określony w art. 529 § 1 pkt 4 albo 5 KSH z zastrzeżeniem, że przeniesienie części majątku banku dzielonego nastąpi na spółkę akcyjną będącą bankiem krajowym lub instytucją kredytową. Zgodnie z art. 529 § 1 pkt 5 KSH, podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Stosownie do art. 530 § 2 zdanie trzecie KSH, w przypadku przeniesienia części majątku spółki dzielonej na spółkę istniejącą wydzielenie albo wyodrębnienie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej lub emisji przez spółkę przejmującą nowych akcji bez wartości nominalnej (dzień wydzielenia albo dzień wyodrębnienia). Natomiast, przepis art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych przewiduje, że spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.
Przepis ten ustanawia zasadę sukcesji uniwersalnej (częściowej), w zakresie praw i obowiązków cywilnoprawnych, składników majątku spółki dzielonej przypisanych w planie podziału określonej spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej. Określa również moment wstąpienia spółki przejmującej lub nowo zawiązanej w prawa i obowiązki spółki dzielonej wskazując, że następuje to z dniem podziału lub, odpowiednio, z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia. Oznacza to, że spółka przejmująca wstępuje w prawa i obowiązki cywilnoprawne spółki dzielonej w chwili podziału (dokonania odpowiedniego wpisu do rejestru).
Na gruncie prawa podatkowego, przejście praw i obowiązków podatkowych w przypadku podziału przez wydzielenie reguluje art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku. Powyższy przepis stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (art.
93c § 2 Ordynacji podatkowej). Opisane w art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej zasady przejścia praw i obowiązków noszą nazwę sukcesji uniwersalnej częściowej. Z uwagi na fakt, że ustawodawca nie definiuje pojęcia „praw i obowiązków podatkowych związanych ze składnikami majątku”, będących przedmiotem sukcesji na podstawie przepisów art. 93c Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, że sukcesji nie podlegają te prawa i obowiązki, które na mocy obowiązujących przepisów podatkowych zostały przypisane do osoby dzielonego podatnika.
Sukcesji podlegają prawa i obowiązki, które choć wynikają ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, to nie uległy konkretyzacji do tej daty na gruncie rozliczeń podatkowych. Wyrażona w art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej, zasada sukcesji uniwersalnej (częściowej) będzie miała zastosowanie do planowanego Podziału z udziałem Banku Dzielonego i Banku Przejmującego, co oznacza, że Bank Przejmujący wstąpi z dniem Podziału we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki Banku Dzielonego pozostające w związku z przydzielonymi Bankowi Przejmującemu, w Planie Podziału, składnikami majątku Banku Dzielonego.
Zagadnienie będące przedmiotem niniejszego wspólnego wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego związane jest z zastosowaniem ww. zasady podatkowej sukcesji uniwersalnej (częściowej) do obowiązków ciążących na podatnikach podatku od niektórych instytucji finansowych, uregulowanych w ustawie o podatku od niektórych instytucji finansowych. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, podatnikami tego podatku są w szczególności banki krajowe w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego.
Zarówno Bank Dzielony jak i Bank Przejmujący mieszczą się zatem w kategorii podmiotów będących podatnikami podatku od niektórych instytucji finansowych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, podatnicy są obowiązani, bez wezwania właściwego organu podatkowego: (a) składać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego deklaracje podatkowe według ustalonego wzoru, (b) obliczać i wpłacać podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego - za miesięczne okresy rozliczeniowe w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego podatek dotyczy.
Jednocześnie, art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych stanowi, że w przypadku podatników, o których mowa w art. 4 pkt 1-4 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (w tym banków krajowych), podstawą opodatkowania jest nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika, wynikająca z zestawienia obrotów i sald, ustalonego na ostatni dzień miesiąca na podstawie zapisów na kontach księgi głównej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 i 295) lub standardami rachunkowości stosowanymi przez podatnika na podstawie art. 2 ust. 3 tej ustawy - ponad kwotę 4 mld zł.
Powyższe oznacza, że: (a) podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych ustala się według stanu aktywów podatnika na ostatni dzień danego miesiąca (ostatni dzień miesięcznego okresu rozliczeniowego; dalej „Dzień Ustalenia Podstawy Opodatkowania”), (b) termin rozliczenia podatku od niektórych instytucji finansowych, tzn. złożenia właściwemu organowi podatkowemu deklaracji podatkowej oraz zapłaty podatku, upływa 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego podatek dotyczy, tzn. następującego po miesięcznym okresie rozliczeniowym, w którym przypada Dzień Ustalenia Podstawy Opodatkowania („Dzień Rozliczenia Podatku”).
W świetle powyższego, w przypadku dojścia do skutku podziału podatnika podatku od niektórych instytucji finansowych (w tym przypadku: Banku Dzielonego) przez wyodrębnienie, konieczne jest zdaniem Wnioskodawców określenie, czy przewidziane w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, obowiązki podatnika podatku są przedmiotem sukcesji uniwersalnej przewidzianej w art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej.
Zagadnienie to jest szczególnie istotne w odniesieniu do realizacji tych obowiązków za ostatni miesięczny okres rozliczeniowy przypadający bezpośrednio przed miesiącem, w którym dochodzi do dnia podziału (wyodrębnienia), a zwłaszcza w przypadku, gdy dzień wyodrębnienia przypada pomiędzy Dniem Ustalenia Podstawy Opodatkowania za okres rozliczeniowy poprzedzający miesiąc, w którym wypada dzień wydzielenia, a Dniem Rozliczenia Podatku za ten okres rozliczeniowy. W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy, w ocenie Wnioskodawców, dokonać szczegółowej analizy zakresu stosowania art. 93 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że prawnopodatkowa sukcesja uniwersalna uregulowana w art. 93c Ordynacji podatkowej, obejmuje przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki dzielonej osoby prawnej pozostające w związku ze składnikami majątku przydzielonymi w planie podziału osobom prawnym przejmującym (względnie powstałym w wyniku podziału).
W ocenie Wnioskodawców, określony w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, obowiązek rozliczenia podatku za dany miesięczny okres rozliczeniowy (tzn. obowiązek złożenia stosownej deklaracji podatkowej oraz zapłaty należnej kwoty podatku) jest związany z osobą podatnika podatku od niektórych instytucji finansowych. Wniosek ten wynika w szczególności z przepisów ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych regulujących sposób określenia podstawy opodatkowania.
Należy zwrócić uwagę, że z treści przytoczonego powyżej art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych wynika, że wysokość podstawy opodatkowania tym podatkiem uzależniona jest od stanu aktywów danego podatnika, tzn. od wartości tych aktywów i tego, czy wartość ta przekracza określoną w ww. przepisie kwotę 4 mld złotych (przy uwzględnieniu określonych wyłączeń z podstawy opodatkowania). Ponadto, ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych w Rozdziale 6 (art. 10-11) przewiduje szereg zwolnień podmiotowych, których zastosowanie jest uzależnione od cech posiadanych przez danego podatnika podatku od niektórych instytucji finansowych.
Trzeba również zauważyć, że sukcesji uniwersalnej na gruncie art. 93c Ordynacji podatkowej podlegają te prawa i obowiązki, które choć wynikają ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, to nie uległy konkretyzacji do dnia podziału (dnia wydzielenia lub wyodrębnienia) na gruncie rozliczeń podatkowych. Decydujące znaczenie ma więc okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wyodrębnienia. Wniosek taki wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej, w którym ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym.
Zatem, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie tzw. „stany otwarte”, tj. prawa i obowiązki, które na dzień podziału (dzień wyodrębnienia) pozostają w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku i nie uległy konkretyzacji na gruncie rozliczeń podatkowych. Powyższe oznacza, że przedmiotem sukcesji są te prawa i obowiązki podatkowe, które łącznie: (a) pozostają w związku z przejmowaną zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, (b) powstały przed dniem sukcesji (stały się przed podziałem „stanami otwartymi”), oraz (c) nie zostały skonkretyzowane w spółce dzielonej (są nadal „stanami otwartymi” na dzień podziału).
Zdaniem Wnioskodawców, ewentualny obowiązek rozliczenia podatku od niektórych instytucji finansowych zgodnie z przepisami ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (tzn. złożenia stosowniej deklaracji i wypłaty kwoty ewentualnie należnego podatku) za miesięczny okres rozliczeniowy bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym wystąpi dzień Podziału w odniesieniu do wszystkich składników majątku (aktywów) Banku Dzielonego (w tym składających się na Działalność Detaliczną) będzie ciążył na Banku Dzielonym (o ile nie znajdzie zastosowania jedno ze zwolnień podmiotowych wskazanych w Ustawie o podatku od niektórych instytucji finansowych) i nie będzie w związku z Podziałem przedmiotem sukcesji uniwersalnej, o której mowa w art. 93c Ordynacji podatkowej.
Tytułem przykładu, dla pełnej ilustracji skutków podatkowych w zakresie rozliczenia podatku od niektórych instytucji finansowych za miesiąc poprzedzający miesiąc, w którym nastąpił dzień Podziału: Przyjmując jako dzień Podziału datę 12 maja 2026 r., „dzień ustalenia podstawy opodatkowania” za miesiąc poprzedzający miesiąc podziału (tj. za kwiecień 2026 r.) przypada 30 kwietnia 2026 r. Na ten dzień Bank Dzielony - jeszcze przed podziałem - wykazuje pełny stan swoich aktywów (obejmujący również aktywa Działalności Detalicznej, które będą podlegać przeniesieniu w ramach Podziału na Bank Przejmujący).
W konsekwencji obowiązki w zakresie złożenia deklaracji oraz zapłaty podatku za okres rozliczeniowy obejmujący kwiecień 2026 r. jest już „skonkretyzowany” w Banku Dzielonym i – z uwagi na brzmienie art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej – nie podlega sukcesji na Bank Przejmujący, gdyż sukcesji podlegają jedynie prawa i obowiązki „pozostające” w związku z przejmowanym majątkiem na dzień wyodrębnienia (tj. tzw. „stany otwarte”). Skoro więc 30 kwietnia 2026 r. dojdzie do ustalenia podstawy opodatkowania za kwiecień, to za ten miesiąc deklarację w podatku od niektórych instytucji finansowych składa i podatek wpłaca wyłącznie Bank Dzielony - w terminie do 25 maja 2026 r. (już po dacie Podziału).
Od maja 2026 r. każdy z banków rozlicza podatek od niektórych instytucji finansowych samodzielnie, na podstawie stanu aktywów na ostatni dzień miesiąca już po skutkach Podziału (31 maja 2026 r.) - Bank Przejmujący z uwzględnieniem aktywów Działalności Detalicznej, a Bank Dzielony bez tych aktywów. Jeżeli po zastosowaniu mechanizmów obniżających podstawę z art. 5 ust. 4-11 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych obowiązek podatkowy po stronie Banku Dzielonego lub Banku Przejmującego nie wystąpi, na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, nie powstaje obowiązek złożenia deklaracji.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 27 sierpnia 2018 r. (nr 0111-KDIB1-3.4016.1.2018.2.IZ). Pomimo, że powyższa interpretacja indywidualna została wydana w odniesieniu do podziału przez wydzielenie, to w ocenie Wnioskodawców przedstawione w niej konkluzje znajdują zastosowanie również w przypadku podziału przez wyodrębnienie, takiego jak Podział będący przedmiotem niniejszego wniosku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosujecie się Państwo do interpretacji. - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej. Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.