Pytania
1. Czy zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Działalność Wyodrębnioną, który, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, zostanie przeniesiony do Nabywcy w ramach Transakcji, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, i w konsekwencji na gruncie ustawy o CIT powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód podatkowy stanowiący wartość wyrażoną w cenie ustalonej przez strony Transakcji w umowie sprzedaży na podstawie art. 14 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o CIT?
2. W przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych na pytanie nr 1 za prawidłowe, czy w wyniku nabycia Działalności Wyodrębnionej przez Spółkę powstanie dodatnia wartość firmy w rozumieniu art. 16g ust. 2 ustawy o CIT w przypadku, gdy łączna cena zakupu w umowie sprzedaży Działalności Wyodrębnionej będzie przewyższać wartość rynkową poszczególnych składników majątkowych nabywanych przez Nabywcę w ramach Transakcji?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Zainteresowanych w zakresie Pytania 1 Zainteresowani stoją na stanowisku, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Działalność Wyodrębnioną, który, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, zostanie przeniesiony do Nabywcy w ramach Transakcji, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, w związku ze zbyciem Działalności Wyodrębnionej, na gruncie ustawy o CIT powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód podatkowy stanowiący wartość wyrażoną w cenie ustalonej przez strony Transakcji w umowie sprzedaży na podstawie art. 14 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o CIT.
Stanowisko Zainteresowanych w zakresie Pytania 2 Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych na pytanie nr 1 za prawidłowe, w ramach przedmiotowej Transakcji sprzedaży Działalności Wyodrębnionej na rzecz Spółki dojdzie do powstania dodatniej wartości firmy w rozumieniu art. 16g ust. 2 ustawy o CIT, w przypadku, gdy łączna cena zakupu w umowie sprzedaży Działalności Wyodrębnionej będzie przewyższać wartość rynkową poszczególnych składników majątkowych nabywanych przez Nabywcę.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w zakresie Pytania 1 Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumieć należy organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Analogicznie zorganizowana część przedsiębiorstwa została zdefiniowana na potrzeby ustawy o VAT (art. 2 ust. 27e ustawy o VAT).
Podstawowym warunkiem uznania, że zbywane składniki przedsiębiorstwa stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, które są przyporządkowane do realizowanej funkcji gospodarczej.
W szczególności, w orzecznictwie sądów administracyjnych i interpretacjach organów podatkowych wskazuje się, że: „Zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
W sytuacji, gdy możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o wyodrębniony majątek, można uznać, że całość tego majątku wraz ze wszystkimi obciążeniami i przychodami związanymi z tym majątkiem stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa” (tak: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 20 maja 2013 r., sygn. ILPB1/415-159/13-4/AP za wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. I SA/Go 1133 /10).
W świetle powyższej definicji i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska organów podatkowych (np. zaprezentowanego w interpretacji indywidualnej z dnia 1 marca 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.484.2023.4.MW, z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.633.2021.1.AW, z dnia 9 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1-1.4010.49.2022.2.ŚS, z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.632.2021.1.AW), na gruncie ustawy o CIT mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych; 2) zespół ten jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie organizacyjne); 3) zespół ten jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie finansowe); 4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze (wyodrębnienie funkcjonalne).
Należy przy tym podkreślić, że wyodrębniane składniki nie mogą jedynie stanowić zbioru poszczególnych elementów przedsiębiorstwa, a stanowić powinny zespół, który powinien umożliwić spółce nabywającej ZCP podjęcie samodzielnej działalności w dodatkowym zakresie.
Odnosząc się do wskazanych wyżej kryteriów pozwalających na stwierdzenie występowania w ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa mającej podlegać sprzedaży, Zainteresowani na podstawie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wskazują, że wszystkie składniki majątku Wnioskodawcy (materialne i niematerialne), przypisane do Działalności Wyodrębnionej, oraz zobowiązania, będą pozostawać w ścisłym funkcjonalnym związku służąc prowadzeniu odrębnej działalności przypisanej do Działalności Wyodrębnionej. Ad.
1) Działalność Wyodrębniona będzie stanowić zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych. Ustawa o CIT nie definiuje pojęcia „zespołu składników majątkowych” tworzących zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Przyjmuje się jednak, że składniki majątkowe i niemajątkowe (w tym zobowiązania) tworzą zorganizowaną część przedsiębiorstwa, jeśli są one w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego (tak przykładowo: interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.633.2021.1.AW).
Warunek realizacji określonych zadań gospodarczych zawarty w definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa oznacza, iż składniki materialne i niematerialne (ich zespół) muszą być przeznaczone w obrębie istniejącego przedsiębiorstwa do realizacji określonych zadań gospodarczych (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2020 sygn. II FSK 1472/18, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. II FSK 79/17). Aby składniki majątku mogły być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, muszą one rzeczywiście służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie mogą być natomiast zbędnym składnikiem majątku zbywcy.
W ocenie Zainteresowanych, zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Działalność Wyodrębnioną stanowi zespół składników przeznaczonych do realizacji określonego celu gospodarczego tj. prowadzenia działalności w postaci projektowania, tworzenia, utrzymania, serwisowania i wdrażania oraz integrowania kompleksowych systemów informatycznych w ramach Działalności Wyodrębnionej na rzecz Spółki.
W konsekwencji składniki materialne i niematerialne (takie jak wszelkiego rodzaju aktywa trwałe, wartości niematerialne i prawne, prawa i obowiązki wynikające z umów, zasoby osobowe, w tym pracownicy przypisani do Działalności Wyodrębnionej) nie stanowią przypadkowego zbioru, lecz pozostają w ścisłych zależnościach funkcjonalnych. Wszystkie aktywa (w tym środki trwałe i wartości niematerialne i prawne) służą zasadniczo prowadzeniu działalności związanej z obsługą informatyczną Nabywcy oraz są niezbędne do prowadzenia tej działalności.
Zarówno zasoby osobowe, w tym pracownicy (przypisani do Działalności Wyodrębnionej), jak prawa i obowiązki wynikające z umów, są elementami, bez których prowadzenie działalności projektowania, tworzenia, utrzymania, serwisowania i wdrażania oraz integrowania kompleksowych systemów informatycznych na rzecz Spółki byłoby niemożliwe. Zdaniem Zainteresowanych, zbywany przez Zbywcę zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Działalność Wyodrębnioną stanowi wystarczające zaplecze do kontynuacji w ramach Nabywcy działalności prowadzonej dotychczas przez Zbywcę w tym zakresie.
Potwierdza to m.in. fakt, że po zbyciu Działalności Wyodrębnionej, wspomniana działalność będzie kontynuowana przez Nabywcę, a Zbywca zaprzestanie działalności w tym zakresie. Ponadto, poprzez nabycie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przypisanych do Działalności Wyodrębnionej, Nabywca będzie mógł rozwijać działalność projektowania, tworzenia, utrzymania, serwisowania i wdrażania oraz integrowania kompleksowych systemów informatycznych w ramach swojego przedsiębiorstwa.
Powyższe potwierdza, że Działalność Wyodrębniona funkcjonująca w ramach Nabywcy będzie zdolna, przy wykorzystaniu przeniesionego od Zbywcy zespołu składników materialnych i niematerialnych wykonywać określone zadania gospodarcze, tj. zapewniać obsługę informatyczną Nabywcy.
Dodatkowo, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w skład przenoszonego zespołu składników materialnych i niematerialnych wchodzić będą również pasywa związane z Działalnością Wyodrębnioną, obejmujące w szczególności zobowiązania długoterminowe oraz krótkoterminowe, w tym wszelkie zobowiązania pracownicze związane z wynagrodzeniami i roszczeniami pracowników Działalności Wyodrębnionej oraz zobowiązania płatnika składek na ubezpieczenia społeczne związane z tymi pracownikami, zobowiązania m. in. z tytułu umów licencyjnych.
W świetle powyższego należy uznać, że Działalność Wyodrębniona stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do realizacji zadań w ramach projektowania, tworzenia, utrzymania, serwisowania i wdrażania oraz integrowania systemów informatycznych.
Przy czym, nie ulega wątpliwości, że poszczególne składniki majątkowe przypisane do Działalności Wyodrębnionej pozostają w takich relacjach, że tworzą zorganizowaną całość, która jest w ramach Zbywcy przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie, tj. obsługi informatycznej Spółki, i która po wydzieleniu do Nabywcy będzie zasadniczo mogła kontynuować samodzielnie działalność w ramach nowego podmiotu. Ad. 2) Zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Działalności Wyodrębnionej będzie organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie organizacyjne).
Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych przedstawianym w interpretacjach indywidualnych, organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące część przedsiębiorstwa powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w istniejącym przedsiębiorstwie, a więc w ramach prowadzonej działalności, i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa (tak np.: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.770.2022.1.AND czy interpretacji indywidualnej z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.581.2021.1.AP).
Wobec powyższego, zdaniem Zainteresowanych zespół składników majątkowych i niemajątkowych obejmujących Działalność Wyodrębnioną spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego, jako że przed dniem przeprowadzenia Transakcji: - Działalność Wyodrębniona zostanie formalnie wyodrębniona w ramach wewnętrznej struktury Zbywcy uchwałą Zarządu; - do Działalności Wyodrębnionej zostaną precyzyjnie przypisane składniki materialne i niematerialne (wraz ze zobowiązaniami) umożliwiające prowadzenie działalności związanej z projektowaniem, tworzeniem, utrzymaniem, serwisowaniem i wdrażaniem oraz integrowaniem kompleksowych systemów informatycznych w ramach Działalności Wyodrębnionej; - zostanie wprowadzone faktyczne, funkcjonalne rozróżnienie w ramach przedsiębiorstwa Zbywcy na Działalność Wyodrębnioną oraz Działalność Pozostającą; - funkcjonowanie składników materialnych i niematerialnych składających się na Działalność Wyodrębnioną będzie paralelne do funkcjonowania reszty przedsiębiorstwa (stanowiącej Działalność Pozostającą); - Działalność Wyodrębniona będzie posiadać własną strukturę organizacyjną i hierarchiczną, kierowaną przez dedykowaną wykwalifikowaną kadrę; - do Działalności Wyodrębnionej przydzielone zostaną miejsca w przestrzeni biurowej; - Działalność Wyodrębniona będzie pełniła w ramach Zbywcy odrębne funkcje od funkcji Działalności Pozostającej, tj. prowadzenie obsługi informatycznej Spółki i działanie na potrzeby udzielania licencji lub sublicencji na rzecz Spółki Siostry Nabywcy.
Zdaniem Zainteresowanych, przypisane do Działalności Wyodrębnionej składniki majątkowe i niemajątkowe, w tym zobowiązania oraz zasoby osobowe, stanowić będą wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość w ramach wewnętrznej struktury Zbywcy. Składniki te będą przy tym posiadać cechę zorganizowania rozumianą jako możliwość wykonywania określonych zadań gospodarczych. Jak wskazano, składniki majątkowe i niemajątkowe oraz zasoby osobowe, w tym pracownicy przypisani do Działalności Wyodrębnionej, będą związani z jego zadaniami i niezbędni do wykonywania tych zadań.
Ponadto, składniki majątku Działalności Wyodrębnionej są dostatecznie odseparowane od składników majątku przypisanych do Działalności Pozostającej Zbywcy. Umożliwia to precyzyjne wyodrębnienie aktywów przynależnych do Działalności Wyodrębnionej oraz do Działalności Pozostającej. Ocena Zainteresowanych znajduje potwierdzenie w następujących interpretacjach indywidualnych przepisów prawa podatkowego: 1) w interpretacji z dnia 1 marca 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.484.2023.4.MW, w której wskazano, że wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp.
Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Zatem, samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym. Ważne jest przypisanie jednostce uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności "widocznym z zewnątrz".
Oznacza to, że wyodrębnienie musi wynikać z określonych decyzji statutowych (zarządczych itp.), które formalnie nadają jednostce wewnętrznej uprawnienia uzasadniające jej wydzielenie organizacyjne; 2) w interpretacji indywidualnej z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.581.2021.1.AP , w której zwrócono uwagę na następujące elementy wyodrębnienia organizacyjnego: wyodrębnienie organizacyjnie w strukturach spółki w drodze uchwały jako odrębna jednostka organizacyjna; personel przypisany organizacyjnie; kierowanie przez osobę piastującą funkcję kierowniczą, która podlega wyłącznie zarządowi Spółki; precyzyjnie alokowane składniki majątkowe; odrębna funkcja jednostek organizacyjnych, składników materialnych i niematerialnych oraz pracowników; geograficzna separacja; 3) w interpretacji indywidualnej z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.633.2021.1.AW, w której podkreślono, że zespół składników materialnych i niematerialnych będzie wyodrębniony organizacyjnie, jeśli będzie przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwa realizujące te zadania; 4) w interpretacji indywidualnej z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.365.2020.4.AT, w której wskazano na następujące elementy wyodrębnienia organizacyjnego: (i) funkcjonowanie w ramach sporządzonej struktury organizacyjnej spółki oraz w oparciu o wewnętrzne procedury i procesy; (ii) wyodrębnienie organizacyjne działu obsługi klienta korporacyjnego jako zespołu składników materialnych i niematerialnych w istniejącym przedsiębiorstwie spółki w drodze uchwały zarządu spółki.
W świetle powyższych okoliczności świadczących o wyodrębnieniu organizacyjnym Działalności Wyodrębnionej oraz powołanych stanowisk organów podatkowych, zdaniem Zainteresowanych, zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przypisanych w ramach Zbywcy do wyodrębnionej w wewnętrznej strukturze Działalności Wyodrębnionej spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego w świetlne definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa z ustawy o CIT. Ad. 3) Zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Działalność Wyodrębnioną będzie finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie finansowe).
Zgodnie z przyjętą praktyką organów podatkowych, wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie danych finansowych do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Powyższe poparte jest również licznymi wyrokami sądów administracyjnych, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. II FSK 2463/16; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. II FSK 2991/15; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. I FSK 1797/17; wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 534/21).
Zainteresowani wskazują, że Działalność Wyodrębniona zostanie wyodrębniona finansowo, bowiem przed dniem przeprowadzenia Transakcji: - do Działalności Wyodrębnionej przypisane zostaną środki trwałe, wartości niematerialne i prawne oraz zobowiązania niezbędne do świadczenia usług w ramach prowadzonej działalności - co zostało precyzyjnie wskazane w ramach opisu zdarzenia przyszłego; - dla Działalności Wyodrębnionej możliwe będzie sporządzenie zarządczych bilansów i rachunków wyników, które pozwolą przypisać: (i) aktywa i zobowiązania oraz (ii) koszty i przychody, a tym samym na bieżąco monitorować jego sytuację finansową jako odrębnego od Działalności Pozostającej w ramach Zbywcy; - możliwym będzie zidentyfikowanie przychodów i kosztów związanych z prowadzoną Działalnością Wyodrębnioną; - możliwym będzie określenie budżetu i prognoz finansowych dla Działalności Wyodrębnionej; - możliwym będzie bieżące monitorowanie sytuacji finansowej Działalności Wyodrębnionej.
Zdaniem Zainteresowanych, powyższe elementy przesądzają jednoznacznie o wyodrębnieniu finansowym Działalności Wyodrębnionej w ramach Zbywcy.
Ocena Zainteresowanych znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np.: 1) w interpretacji indywidualnej z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.741.2023.4.MŻ, 2) w interpretacji indywidualnej z dnia 6 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.390.2023.2.KW, 3) w interpretacji indywidualnej z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.7.2022.3.DP, 4) w interpretacji indywidualnej z dnia 4 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1-1.4010.49.2022.2.ŚS, 5) w interpretacji indywidualnej z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.365.2020.4.AT.
W świetle powołanych stanowisk organów podatkowych i sądów administracyjnych oraz wskazanych przez Zainteresowanych okolicznościach świadczących o wyodrębnieniu finansowym, zdaniem Zainteresowanych, Działalność Wyodrębniona zostanie wyodrębniona z prowadzonego przez Wnioskodawcę przedsiębiorstwa również z finansowego punktu widzenia. Ad.
4) Zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Działalność Wyodrębnioną będzie mógł stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące przypisane zadania gospodarcze (wyodrębnienie funkcjonalne) Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych i samodzielną możliwość realizowania tych zadań. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe i niemajątkowe wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnej jednostki. Kwestia wyodrębnienia funkcjonalnego stanowi istotę uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Przesłanka ta była przedmiotem rozważań w licznych wyrokach sądów administracyjnych, interpretacjach organów podatkowych, a także orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). Zdaniem TSUE, przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części (...) wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej (por. wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. C-444/10). Podobne do powyższego stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu „wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy” (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2022 r., sygn. I SA/Po 557/21).
Niniejsze stanowisko zostało również podzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 534/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Bd 101/21 i 1 kwietnia 2019 r., sygn. I SA/Bd 57/19; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. I SA/Po 747/19. Zainteresowani uważają, że Działalność Wyodrębniona będzie spełniać przesłankę wyodrębnienia funkcjonalnego, ponieważ: - poprzez Działalność Wyodrębnioną prowadzona jest działalność projektowania, tworzenia, utrzymania, serwisowania i wdrażania oraz integrowania systemów informatycznych na rzecz Nabywcy, która przed dniem przeprowadzenia Transakcji będzie przedmiotowo i funkcjonalnie odrębna od pozostałej działalności Wnioskodawcy wykonywanej w ramach Działalności Pozostającej, która to działalność będzie kontynuowana przez Nabywcę po nabyciu od Zbywcy; - Działalność Wyodrębniona będzie pełnić określone uchwałą Zarządu zadania, które zostały wskazane w ramach opisu zdarzenia przyszłego; - do Działalności Wyodrębnionej przyporządkowane zostaną składniki materialne i niematerialne służące do prowadzenia opisanej wyżej działalności (m.in. licencje, komputery itd. umożliwiające wykonywanie Działalności Wyodrębnionej, bazy danych, know-how, prawa i obowiązki wynikające z umów) oraz zasoby osobowe, w tym pracownicy przypisani do Działalności Wyodrębnionej.
Alokacja składników materialnych i niematerialnych oraz pracowników dedykowanych do prowadzenia Działalności Wyodrębnionej świadczyć będzie o odrębności funkcjonalnej Działalności Wyodrębnionej od pozostałej działalności Wnioskodawcy; - w związku z prowadzoną działalnością, pion Działalności Wyodrębnionej będzie posiadać własną hierarchiczną strukturę organizacyjną, kierowaną przez dedykowaną do tego segmentu wykwalifikowaną kadrę - posiadanie przez Działalność Wyodrębnioną własnej struktury organizacyjnej i pracowników na stanowiskach kierowniczych będzie świadczyć o jego podmiotowości organizacyjno-funkcjonalnej; - Działalność Wyodrębniona generuje przychody z tytułu świadczenia usług w ramach Działalności Wyodrębnionej na rzecz Nabywcy, tj. kompleksowej obsługi informatycznej i posiada realny potencjał do generowania korzyści z tego tytułu w ramach spółki Nabywcy poprzez kontrybuowanie do jego podstawowej działalności oraz usprawnienie procesów wewnętrznych (tak jak to zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego).
Powyższe okoliczności potwierdzają, że Działalność Wyodrębniona będzie przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych i będzie posiadać zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy, co przesądza o wyodrębnieniu funkcjonalnym Działalności Wyodrębnionej i znajduje potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych, np.: 1) w interpretacji indywidualnej z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.741.2023.4.MŻ; 2) w interpretacji indywidualnej z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.699.2023.1.MG; 3) w interpretacji indywidualnej z dnia z dnia 13 września 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.353.2023.2.AND; 4) w interpretacji indywidualnej z dnia z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.338.2023.2.RH; 5) w interpretacji indywidualnej z dnia 4 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1-1.4010.49.2022.2.ŚS; 6) w interpretacji indywidualnej z dnia 15 kwietnia 2022 r. sygn. 0111-KDIB1-2.4010.7.2022.3.DP, w której wskazano, że: „kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego ZCP sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy jako pewna odrębna całość jest ona w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku już od momentu jej wyodrębnienia.
(...) Zdolność do stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa realizującego samodzielnie zadania gospodarcze należy rozumieć jako potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy”; 7) w interpretacji indywidualnej z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.114.2021.2.MZA; 8) w interpretacji indywidualnej z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.365.2020.4.AT; 9) oraz w objaśnieniach podatkowych Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2018 r., w których wskazano na dwa czynniki istotne dla uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych za wyodrębnioną funkcjonalnie zorganizowaną część przedsiębiorstwa: (a) przenoszony na nabywcę zespół składników zawiera zespół składników majątku (zaplecze) umożliwiający kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę i wystarczający do prowadzenia tej działalności; (b) nabywca - w ramach swojej działalności - ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej w dotychczasowym zakresie przez zbywcę przy pomocy szeregu składników majątkowych będących przedmiotem transakcji.
W świetle powyżej wskazanych stanowisk organów podatkowych i sądów administracyjnych oraz wskazanych przez Wnioskodawcę okoliczności świadczących o wyodrębnieniu funkcjonalnym, zdaniem Zainteresowanych, Działalność Wyodrębniona została wyodrębniona z prowadzonego przez Wnioskodawcę przedsiębiorstwa również z funkcjonalnego punktu widzenia. Należy wskazać, że przez wyodrębnienie funkcjonalne, należy rozumieć przypisanie do zorganizowanej części przedsiębiorstwa takich składników materialnych i niematerialnych, które stanowią kluczowe elementy pozwalające prowadzić działalność gospodarczą w określonym zakresie.
Wyodrębnienie funkcjonalne nie oznacza przy tym, że zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa nie może korzystać ze wsparcia podmiotów trzecich poprzez nabywanie od nich określonych usług, które uzupełniają prowadzoną główną działalność gospodarczą. Zatem w Działalności Wyodrębnionej znajdować się będą wszelkie składniki materialne i niematerialne, a także zasoby osobowe niezbędne do prowadzenia zadań alokowanych do Działalności Wyodrębnionej.
Ponadto należy wskazać, że Działalność Wyodrębniona stanowi zbiór powiązanych ze sobą wzajemnie elementów składających się na majątek Zbywcy, będąc zdolnym do kontynuacji Działalności Wyodrębnionej po zbyciu przez Zbywcę. Transakcji będzie towarzyszyło przeniesienie odpowiednich zasobów, pozwalających na prowadzenie działalności i podejmowanie decyzji gospodarczych z uwzględnieniem odpowiednich czynników wewnętrznych i zewnętrznych, a tym samym będzie miało miejsce dalsze funkcjonowanie Działalności Wyodrębnionej, niezależnie od Działalności Pozostającej, w nowej strukturze Nabywcy.
Podsumowując stanowisko Zainteresowanych, w świetle wyżej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego oraz powołanych przepisów prawa i argumentów należy stwierdzić, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Działalność Wyodrębnioną będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT.
Należy zauważyć, że jak wskazali Zainteresowani, Działalność Wyodrębniona będzie stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonego celu gospodarczego (prowadzenia Działalności Wyodrębnionej), która została wyodrębniona w wewnętrznej strukturze Zbywcy na płaszczyźnie: - organizacyjnej, tj. będzie stanowić wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania; - finansowej, tj. na podstawie prowadzonej przez Wnioskodawcę ewidencji księgowej możliwym będzie przyporządkowanie przede wszystkim kosztów oraz zobowiązań do wyodrębnionej działalności; - funkcjonalnej, tj. opisany we wniosku zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących Działalność Wyodrębnioną będzie wystarczający do samodzielnego wykonywania zadań gospodarczych, a gospodarczą niezależność jednostki wzmacniać będzie organizacyjne i finansowe wyodrębnienie przypisanych do Działalności Wyodrębnionej składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.
Przy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez podatnika CIT zastosowanie mają przepisy ustawy o CIT regulujące zagadnienia dotyczące zbycia rzeczy i praw majątkowych. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy określa ten przychód w wysokości wartości rynkowej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o CIT, wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy, praw majątkowych lub usług określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami, prawami lub usługami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca zbycia albo świadczenia. Jak wskazano w opisie stanu przyszłego na potrzeby sprzedaży Działalności Wyodrębnionej przez Zbywcę zostanie sporządzona wycena zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych Wnioskodawcy składających się na Działalność Wyodrębnioną.
Wnioskodawca z tytułu sprzedaży Działalności Wyodrębnionej otrzyma wynagrodzenie ustalone w oparciu o sporządzoną wycenę i formułę kalkulacji ceny. W konsekwencji, w ocenie Zainteresowanych, w związku ze zbyciem Działalności Wyodrębnionej, przychód podatkowy Wnioskodawcy będzie należało określić zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o CIT, tj. w wysokości wartości sprzedanej Działalności Wyodrębnionej, wyrażonej w cenie określonej w umowie sprzedaży.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w zakresie Pytania 2 W myśl art. 15 ust. 6 Ustawy CIT, kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m, przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.
Natomiast zgodnie z art. 16g ust. 2 Ustawy CIT, wartość początkową firmy stanowi dodatnia różnica między ceną nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ustaloną zgodnie z ust. 3 i 5, albo nominalną wartością wydanych udziałów (akcji) w zamian za wkład niepieniężny a wartością rynkową składników majątkowych wchodzących w skład kupionego, przyjętego do odpłatnego korzystania albo wniesionego do spółki albo spółki niebędącej osobą prawną przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, odpowiednio z dnia kupna, przyjęcia do odpłatnego korzystania albo wniesienia do spółki albo spółki niebędącej osobą prawną.
Powyżej zdefiniowana wartość początkowa firmy podlega zaliczeniu w koszty uzyskania przychodów jako wartość niematerialna i prawna podlegająca amortyzacji w sytuacjach opisanych w art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. a) Ustawy CIT tj. amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 16c, niezależnie od przewidywanego okresu używania wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze kupna. Dla kompletności należy dodać, że zgodnie z art. 16c pkt 4 Ustawy CIT amortyzacji nie podlegają wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 16b ust. 2 pkt 2 i 2a.
W konsekwencji, stosownie do art. 15 ust. 6 Ustawy CIT, kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m wspomnianej ustawy. Natomiast na mocy art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. a Ustawy CIT amortyzacji podlega, niezależnie od przewidywanego okresu używania, wartość firmy, jeżeli powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze kupna - jako wartość niematerialna i prawna.
Zgodnie z art. 16g ust. 10 pkt 1 Ustawy CIT, w razie nabycia w drodze kupna lub przyjęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej - w przypadku wystąpienia dodatniej wartości firmy, ustalonej zgodnie z ust. 2. Tym samym, jeżeli nabycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa następuje w formie zwykłej umowy sprzedaży, to łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej (w przypadku wystąpienia dodatniej wartości firmy).
Jako że cena sprzedaży należna Wnioskodawcy za przenoszony zespół składników materialnych i niematerialnych zostanie określona na podstawie sporządzonej wyceny, która uwzględniać będzie m. in. potencjał do generowania zysków Działalności Wyodrębnionej, to może dojść do wystąpienia nadwyżki ponad wartość rynkową jej poszczególnych składników majątkowych.
Zatem, w przypadku uznania stanowiska wyrażonego w Pytaniu 1 za prawidłowe oraz gdy łączna cena zakupu Działalności Wyodrębnionej będzie przewyższać wartość rynkową poszczególnych składników majątkowych nabywanych przez Nabywcę, to zdaniem Zainteresowanych, w ramach przedmiotowej Transakcji sprzedaży Działalności Wyodrębnionej na rzecz Spółki dojdzie do powstania tzw. dodatniej wartości firmy, podlegającej amortyzacji podatkowej przez Nabywcę jako wartość niematerialna i prawna.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Nadmienić należy, że w zakresie pytań nr 3 i 4 zostaną/zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia. Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły.
Natomiast Organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania (…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 w zw. z art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej.